SỰ “GHI ĐÈ” CỦA THIẾT CHẾ NAM QUYỀN LÊN GIỚI NỮ TRONG VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM QUA TRƯỜNG HỢP HẢI KHẨU LINH TỪ, VÂN CÁT THẦN NỮ TRUYỆN, AN ẤP LIỆT NỮ LỤC CỦA ĐOÀN THỊ ĐIỂM

Tóm tắt

Truyền kì tân phả của nữ tác gia Đoàn Thị Điểm là một tác phẩm tiêu biểu của thể truyền kì trong văn học Việt Nam. Tác phẩm dù đã được nghiên cứu và đánh giá ở nhiều cấp độ khác nhau nhưng vẫn còn những khía cạnh chưa được khai thác đến. Trong bài viết này, chúng tôi tập trung nghiên cứu cách người phụ nữ được hiện diện trong tác phẩm nhưng mang quan niệm bị ghi đè của thiết chế nam quyền trong hành động và suy nghĩ, dẫn đến hiện tượng cái tôi bị đánh mất của giới nữ. Sự ghi đè thể hiện ở giọng nói của người nam tạo nên sự đồng nhất hóa giới và sự tòng thuộc của giới nữ vào giới nam. Trong bài viết, chúng tôi sẽ phân tích ba tác phẩm: Hải khẩu linh từ lục, Vân Cát thần nữ truyện và An Ấp liệt nữ lục của Đoàn Thị Điểm bước đầu xác thực về một sự ghi đè của thiết chế nam quyền lên giới nữ trong sáng tác và trong tư tưởng thời trung đại.