Ảnh hưởng của học thuyết Âm Dương trong tác phẩm Kinh Dịch đối với y học cổ truyền Việt Nam

The influence of the Yin-Yang doctrine in the I Ching on traditional Vietnamese medicine

Tóm tắt

   Học thuyết Âm Dương, hình thành từ vũ trụ quan cổ đại phương Đông, đặc biệt được khái quát trong Kinh Dịch, đã trở thành nền tảng triết lý không chỉ của triết học mà còn của y học cổ truyền. Nghiên cứu này trình bày sự phát triển của học thuyết Âm Dương trong Kinh Dịch và phân tích ảnh hưởng của nguyên lý âm dương đối với quá trình hình thành lý luận, phương pháp chẩn trị, dưỡng sinh và phòng bệnh trong y học cổ truyền Việt Nam. Thông qua việc đối chiếu hai tư liệu kinh điển của y học cổ truyền là Kinh Dịch và Hoàng Đế Nội Kinh Tố Vấn, cùng với quan điểm của hai danh y tiêu biểu là Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông, bài viết chỉ ra sự tiếp nhận và nội địa hóa học thuyết này trong bối cảnh y học Việt Nam.

Abstract

   The Yin-Yang doctrine, formed from the ancient Eastern cosmology, especially summarized in the I Ching (Book of Changes), has become a foundational philosophy not only of philosophy but also of traditional medicine. This study presents the development of the Yin-Yang doctrine in the I Ching and analyzes the influence of the yin-yang principle on the formation of theory, diagnostic and treatment methods, health preservation practices and disease prevention in Vietnamese traditional medicine. Through the comparison of two classic texts of traditional medicine, the I Ching and the Huangdi Neijing Suwen, along with the viewpoints of two typical famous physicians, Tue Tinh and Hai Thuong Lan Ong, the article points out the reception and localization of this doctrine within the context of Vietnamese medicine.

DOI: 10.59715/pntjmp.5.1.5