VAI TRÒ CỦA THỂ CHẾ TRONG THÚC ĐẨY HIỆU QUẢ THƯƠNG MẠI CỦA VIỆT NAM

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động của chất lượng thể chế và mức độ tương đồng thể chế đến hiệu quả xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 2002 - 2022. Dựa trên dữ liệu xuất khẩu của Việt Nam sang các đối tác thương mại, nghiên cứu sử dụng phân tích biên ngẫu nhiên (Stochastic Frontier Analysis - SFA) để ước lượng hiệu quả xuất khẩu, và phương pháp GMM hệ thống (sys-GMM) để kiểm định tác động của các yếu tố thể chế đến hiệu quả xuất khẩu. Kết quả cho thấy cả chất lượng thể chế trong nước và sự tương đồng thể chế với đối tác đều có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả xuất khẩu. Kết quả phân tích theo khu vực cũng chỉ ra sự khác biệt đáng kể. Theo đó, tại Châu Á, hiệu quả xuất khẩu còn thấp dù mức tương đồng cao. Ở thị trường các nước Châu Âu, việc hài hòa quy định là yếu tố then chốt để khai thác hiệu quả tiềm năng xuất khẩu. Tại Châu Mỹ, cả cải cách thể chế nội tại và tăng cường tương thích thể chế đều giữ vai trò quan trọng. Những phát hiện này gợi mở hàm ý rằng cải cách thể chế cần được thiết kế linh hoạt, có tính khu vực hóa và phù hợp với đặc điểm của từng thị trường xuất khẩu mục tiêu.