CHIẾN LƯỢC DỊCH TỪ NGỮ MẠNG XÃ HỘI TIẾNG TRUNG SANG TIẾNG VIỆT DƯỚI GÓC ĐỘ NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA
A STUDY ON THE TRANSLATION STRATEGIES OF CHINESE INTERNET SLANG INTO VIETNAMESE FROM LINGUISTIC AND CULTURAL PERSPECTIVES
Abstract
Sự phát triển nhanh của Internet khiến từ ngữ mạng xã hội trở thành một hiện tượng văn hóa phổ biến trong xã hội Trung Quốc. Trong thời buổi bùng nổ của mạng xã hội, những từ ngữ này được giới trẻ Việt Nam biết đến và sử dụng thường xuyên, việc dịch chính xác các từ này giúp nâng cao sự hiểu biết và trao đổi giữa các nền văn hóa. Nghiên cứu này phân tích chiến lược dịch từ ngữ mạng xã hội tiếng Trung sang tiếng Việt dựa trên 10 từ thịnh hành năm 2023 theo bảng xếp hạng Baidu, xét từ góc độ ngôn ngữ và văn hóa. Kết quả chỉ ra năm chiến lược dịch chính: dịch trực tiếp, dịch ý, dịch thay thế, dịch vay mượn và dịch trực tiếp kết hợp dịch vay mượn. Nghiên cứu cũng xác định những thách thức như tốc độ đổi mới từ ngữ nhanh, khác biệt văn hóa và xu hướng lạm dụng từ Hán Việt. Để khắc phục, nghiên cứu đề xuất xây dựng kho từ điển được cập nhật thường xuyên, tăng cường hiểu biết văn hóa hai nước và ưu tiên sử dụng từ ngữ gần gũi, dễ tiếp nhận với người Việt. Những phát hiện này không chỉ cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho dịch thuật, mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về giao lưu văn hóa ngôn ngữ trong kỷ nguyên số.
ABSTRACT
The rapid development of the Internet has made online language a widespread cultural phenomenon in Chinese society. In the era of social media boom, these terms have become familiar and frequently used among young Vietnamese. Accurately translating such terms helps enhance understanding and communication between cultures. This study analyzes strategies for translating Chinese online language into Vietnamese, based on Ten trending terms in 2023 according to Baidu’s ranking, from both linguistic and cultural perspectives. The results identify five main translation strategies: Literal translation, Free translation, Domestication translation, Loan translation and Literal translation combined with loan translation . The study also highlights challenges such as the rapid emergence of new terms, cultural differences, and the tendency to overuse Sino-Vietnamese vocabulary. To address these issues, the study suggests establishing a regularly updated lexicon, enhancing mutual cultural understanding, and prioritizing the use of terms that are familiar and easily accepted by Vietnamese readers. These findings not only provide valuable reference for translation practice but also direct research on linguistic and cultural exchange in the digital age.
