NGUỒN LỰC TÂM LÝ NHƯ MỘT YẾU TỐ TRUNG GIAN TRONG MỐI QUAN HỆ GIỮA CĂNG THẲNG THÀNH TÍCH HỌC TẬP VÀ SỨC KHỎE TÂM THẦN Ở VỊ THÀNH NIÊN
Tóm tắt
Nghiên cứu này nhằm kiểm định vai trò trung gian của các nguồn lực tâm lý cá nhân trong mối quan hệ giữa căng thẳng thành tích học tập và sức khỏe tâm thần ở học sinh trung học tại Việt Nam trên nhóm mẫu gồm 375 học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tại Hà Nội. Các công cụ được sử dụng bao gồm thang đo Điểm mạnh và khó khăn (SDQ), thang đo Lòng tự trọng Rosenberg, thang đo Cái tôi hiệu quả tổng quát (GSE), thang đo Khả năng phục hồi tâm lý rút gọn và thang đo Sự kiện căng thẳng thành tích học tập. Phân tích cho thấy căng thẳng thành tích học tập có mối liên hệ thuận với các vấn đề sức khỏe tâm thần, đồng thời có mối liên hệ nghịch với lòng tự trọng, cái tôi hiệu quả và khả năng phục hồi tâm lý. Kết quả kiểm định trung gian cho thấy lòng tự trọng và cái tôi hiệu quả đóng vai trò trung gian có ý nghĩa trong mối quan hệ giữa căng thẳng thành tích học tập và sức khỏe tâm thần, trong khi khả năng phục hồi tâm lý không thể hiện vai trò trung gian. Hiệu ứng trực tiếp của căng thẳng thành tích học tập đối với sức khỏe tâm thần vẫn còn ý nghĩa, phản ánh ảnh hưởng đồng thời của cả trực tiếp và gián tiếp. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của các nguồn lực tâm lý, đặc biệt là lòng tự trọng và cái tôi hiệu quả, như những yếu tố bảo vệ trước tác động tiêu cực của căng thẳng thành tích học tập, đồng thời gợi ý các chương trình can thiệp học đường cần chú trọng phát triển nguồn lực tâm lý song song với các biện pháp quản lý và giảm thiểu căng thẳng.
