HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG LẬP HIẾN ĐÔNG DƯƠNG TRONG PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở NAM KỲ (1919 – 1942)

Tóm tắt

Đảng Lập Hiến Đông Dương được ông Bùi Quang Chiêu và các cộng sự thành lập dựa trên Đạo luật ngày 01/7/1901 của nhà nước Pháp. Từ nguồn tư liệu báo chí đương thời và sử dụng phương pháp lịch sử và logic, bài báo này tìm hiểu một số hoạt động nổi bật của Đảng Lập Hiến từ năm 1919 đến 1942. Đó là tham gia vận động phong trào tẩy chay kinh tế tư sản Hoa kiều, chống độc quyền thương cảng Sài Gòn, vận động và tranh cử vào Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ. Kết quả nghiên cứu cho thấy mục tiêu đấu tranh của Đảng Lập Hiến không phải là giải phóng đất nước và giành độc lập cho dân tộc Việt Nam. Năm 1942 Đảng kết thúc hoạt động. Tuy nhiên, Đảng Lập Hiến có những đóng góp nhất định như thúc đẩy cải cách nền chính trị Nam Kỳ với các chủ trương đấu tranh đòi quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận, quyền tham gia vào các cơ quan công quyền cho người Việt trong hệ thống thuộc địa Pháp; đề xuất cải cách về kinh tế và nhất là bảo vệ quyền lợi kinh tế cho tư sản Việt Nam. Hoạt động của Đảng góp phần khơi dậy tinh thần dân tộc và ý thức chính trị trong xã hội Việt Nam đương thời. Nghiên cứu giúp hiểu rõ hơn về bức tranh chính trị Việt Nam giai đoạn thuộc địa, đặc biệt là sự đa dạng về phương thức đấu tranh của các tầng lớp xã hội khác nhau.