Mô hình khu công nghiệp sinh thái trên thế giới và gợi mở một số giải pháp cho Việt Nam

Tóm tắt

Hiện nay, mô hình khu công nghiệp (KCN) sinh thái (EIP) không chỉ là chìa khóa - lời giải cho bài toán môi trường trong phát triển công nghiệp, mà còn là chiến lược xây dựng các cụm liên kết ngành có sức cạnh tranh cao, tăng sức hấp dẫn trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài, từng bước hiện thực hóa các cam kết quốc gia về tăng trưởng xanh (TTX) và phát triển bền vững (PTBV). EIP kết nối doanh nghiệp (DN) thông qua cộng sinh công nghiệp (CSCN), nơi chất thải của công ty này có thể trở thành nguyên liệu thô cho công ty khác, giúp giảm lãng phí và tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên. Trên thế giới, hầu hết các mô hình KCN đã thay đổi đáng kể theo hướng chuyên ngành, chuyên môn hóa, bắt kịp tiến trình của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0. Mặt khác, phát triển KCN đang được thúc đẩy theo xu hướng nâng cao khả năng cạnh tranh dựa trên mô hình quản lý tiên tiến, CSCN, xanh và BVMT. Không ngoại lệ, Việt Nam đang tăng cường thực hiện đồng bộ các giải pháp để chuyển đổi mô hình KCN truyền thống sang EIP, nhất là trong bối cảnh hội nhập và yêu cầu PTBV ngày càng cao, cả nước đang đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về TTX cũng như các cam kết quốc tế về phát thải ròng bằng 0 (Net-Zero). Bài viết giới thiệu một số mô hình EIP tiêu biểu trên thế giới, từ đó phân tích thực trạng và gợi mở giải pháp nhằm thúc đẩy mô hình này ở Việt Nam.