CHUYỂN ĐỔI TỪ MÔ HÌNH CỰC TĂNG TRƯỞNG SANG MÔ HÌNH KIẾN TẠO: TRƯỜNG HỢP MỘT SỐ THÀNH PHỐ TRÊN THẾ GIỚI VÀ KINH NGHIỆM CHO THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG VÙNG KINH TẾ ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

Tóm tắt

Nghiên cứu kiểm định quá trình chuyển đổi mô hình phát triển của Hà Nội từ “cực tăng trưởng” sang “cực kiến tạo” trong vùng kinh tế Đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2016-2024. Dữ liệu từ thống kê tổng sản phẩm trên địa bàn, đầu tư trực tiếp nước ngoài, cơ cấu kinh tế vùng và các văn kiện quy hoạch, chính sách phát triển đô thị của Việt Nam và quốc tế được phân tích bằng phương pháp phân tích định tính kết hợp so sánh quốc tế, đối chiếu trường hợp Hà Nội với ba đô thị điển hình gồm Tokyo (Nhật Bản), Seoul (Hàn Quốc) và Thâm Quyến (Trung Quốc). Kết quả cho thấy, mặc dù tỷ trọng tổng sản phẩm trên địa bàn và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của Hà Nội trong vùng có xu hướng giảm, nhưng đây không phải là dấu hiệu suy yếu mà phản ánh sự dịch chuyển vai trò từ trung tâm công nghiệp - vật chất sang trung tâm kiến tạo tri thức, thể chế và văn hóa hợp tác vùng. Hà Nội đang dần trở thành cực kiến tạo của vùng thông qua việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cơ chế điều phối thể chế liên vùng và lan tỏa nguồn lực  nghiên cứu và phát triển. Từ đó, bài viết đề xuất định hướng chính sách cho Hà Nội chuyển trọng tâm từ cạnh tranh thu hút nguồn lực sang kiến tạo thể chế và tri thức vùng, góp phần thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững cho toàn vùng Đồng bằng sông Hồng.