VAI TRÒ CỦA ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TRONG THÚC ĐẨY ESG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

Abstract

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, hệ thống ngân hàng giữ vai trò then chốt trong phân bổ nguồn lực cho tăng trưởng xanh và quản trị rủi ro bền vững. Bài báo này phân tích vai trò của đổi mới sáng tạo (ĐMST) đối với việc tích hợp các tiêu chí Môi trường - Xã hội - Quản trị (ESG) trong hoạt động ngân hàng thương nại (NHTM) Việt Nam. Trên cơ sở khung lý thuyết năng lực động, lý thuyết thể chế và song nhiệm xanh, bài viết làm rõ ba chiều của ĐMST đối với thúc đẩy ESG: đổi mới công nghệ - dữ liệu để đo lường, giám sát và công bố rủi ro ESG; đổi mới sản phẩm - mô hình tài trợ thông qua tín dụng xanh, trái phiếu xanh, khoản vay liên kết bền vững và tài chính chuyển dịch; đổi mới quản trị - tuân thủ phù hợp các chuẩn mực quốc tế (Basel về rủi ro khí hậu, ISSB/IFRS S2 về công bố thông tin, phân loại xanh quốc gia). Sử dụng tổng thuật tài liệu và đối chiếu chính sách, thực tiễn triển khai tại các NHTM, bài viết chỉ ra rằng ĐMST là điều kiện cần để liên thông giữa mục tiêu chính sách, nhu cầu thị trường và năng lực nội tại ngân hàng. Kết quả nghiên cứu hàm ý rằng, ở giai đoạn 2025-2030, việc tổ chức lại hệ thống quản trị rủi ro khí hậu, chuẩn hóa công bố, cùng với các cơ chế khuyến khích tài chính dựa trên mức độ phân loại xanh, sẽ là đòn bẩy để ESG chuyển từ tuân thủ hình thức sang giá trị thực chất trong hoạt động ngân hàng.