Nhịn đói ngắt quãng trong các bệnh lý chuyển hoá: Từ tiếp cận lâm sàng đến cơ chế phân tử

Tóm tắt

Khái quát chung: Lối sống hiện đại làm gia tăng tỷ lệ dư thừa dinh dưỡng và các bệnh chuyển hoá đi kèm như béo phì, bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh lý viêm tự miễn và ung thư. Nhịn đói ngắt quãng là một hình thức của chế độ dinh dưỡng hạn chế, đã được chứng minh có hiệu quả qua rất nhiều các thử nghiệm lâm sàng với tác dụng giảm cân, giảm lượng mỡ thừa, giảm hiện tượng đề kháng insulin, ổn định đường huyết, điều hoà huyết áp động mạch và làm giảm hội chứng viêm. Mục đích của tổng quan: Bài viết mô tả các bằng chứng về tác động tích cực lên chuyển hoá trong vác bệnh lý chuyển hoá của nhịn đói ngắt quãng (từ lâm sàng tới các cơ chế phân tử. Phương pháp: Tổng quan mô tả, thu thập và tổng hợp thông tin từ các nghiên cứu trong những thập nhiên cuối của thế kỷ trước cũng như những nghiên cứu gần đây. Kết quả và kết luận: Nhịn đói ngắt quãng đã được chứng minh có hiệu quả trên các bệnh chuyển hoá, làm giảm viêm thông qua nhiều cơ chế như oxy hóa acid béo bằng việc ly giải mô mỡ thừa, điều hòa hoạt động ty thể, kích hoạt quá trình tự thực, thay đổi nhịp sinh học, cải thiện của sự đa dạng hệ vi sinh và cuối cùng là thay đổi thành phần adipokine, giảm thâm nhiễm tế bào viêm trong mô mỡ. Các tác dụng này tùy thuộc nhiều vào các dạng thức nhịn đói khác nhau. Rất nhiều các khâu trong cơ chế điều hoà bệnh lý của nhịn đói ngắt quãng đang dần được khám phá như hiện tượng ly giải mô mỡ, oxy hoá các acid béo, hiện tượng tự thực, điều hoà hệ vi sinh đường ruột, điều chỉnh đồng hồ sinh học, thay đổi hệ adipokine trong mô mỡ, sửa chữa DNA, tái tạo cytoskeleton, tăng cường chức năng hệ miễn dịch và thần kinh. Triển vọng: Cần có nhiều thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trong cho từng bệnh lý cụ thể, với hi vọng các chế độ dinh dưỡng hạn chế sẽ trở thành những liệu pháp điều trị thực sự trong tương lai.