Tư tưởng “thế giới có thể” trong lịch sử triết học

Abstract

Bài viết phân tích sự phát triển của tư tưởng “thế giới có thể” (Possible Worlds) trong lịch sử triết học, từ các tiền đề khái niệm trong triết học cổ đại đến sự hoàn thiện trong Logic tình thái hiện đại. Bài viết tập trung vào ba giai đoạn chính: (1) Bước khởi nguyên từ cặp phạm trù “tiềm năng” và “hiện thực” của Aristotle; (2) Quan niệm “thế giới tốt đẹp nhất có thể” của Leibniz trong hệ thống siêu hình học; (3) Sự hồi sinh mạnh mẽ trong triết học phân tích thế kỷ XX, đặc biệt qua Rudolf Carnap, David Lewis và Saul Kripke. Bài viết chỉ ra cách tư tưởng này dịch chuyển từ một khái niệm siêu hình học sang công cụ phân tích logic, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Kripke trong việc thành công khôi phục lại vị thế của siêu hình học trong triết học đương đại.