Các nhân tố tác động đến phát triển sinh kế bền vững của các tộc người thiểu số vùng biên giới tỉnh Nghệ An

Tóm tắt

Sinh kế truyền thống của tộc người thiểu số vùng biên giới tỉnh Nghệ An chủ yếu dựa vào canh tác nương rẫy, mang tính tự cung tự cấp. Từ sau Đổi mới (năm 1986), mặc dù nhận được nhiều chính sách ưu tiên hỗ trợ phát triển của Nhà nước, đời sống của đồng bào vẫn gặp nhiều khó khăn, nhất là về sinh kế. Hệ quả là làn sóng di cư lao động tự phát gia tăng mạnh, nhiều bản làng thiếu hụt lao động, chỉ còn người già và trẻ em ở lại. Hiện tượng này gây ra nhiều hệ lụy cho phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Dưới góc độ dân tộc học/nhân học, dựa trên nghiên cứu tại huyện Kỳ Sơn (cũ)1, tỉnh Nghệ An (trong năm 2023 và 2024), bài viết tập trung phân tích và làm rõ các nhân tố có tác động đến sinh kế của các tộc người vùng biên giới này. Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh kế của các tộc người thiểu số chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố, với mức độ tác động khác nhau tùy từng cộng đồng và địa phương.