Đa dạng loài và mối quan hệ tiến hoá các loài cá nước ngọt tại Tây Nguyên dựa trên chỉ thị phân tử
Tóm tắt
Tây Nguyên gồm 5 tỉnh (trước sáp nhập), có sông Sê San và Srêpôk thuộc hệ thống sông 3S (Sê San - Sê Kông - Srêpôk) xuyên quốc gia, trong đó sông Srêpôk có 240 loài cá, sông Sê San có 133 loài. Nghiên cứu khảo sát sự đa dạng và mối quan hệ phát sinh loài của cá nước ngọt ở Tây Nguyên. Mẫu cá được thu tại sông Srêpôk và Sê San thuộc tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai và Kon Tum (trước sáp nhập). Dựa trên đặc điểm hình thái, 68 loài được ghi nhận: bộ cá chép Cypriniformes (37 loài, 28 giống, 7 họ), bộ cá da trơn Siluriformes (17 loài, 10 giống, 6 họ), bộ cá rô đồng Anabantiformes (8 loài, 5 giống, 4 họ), bộ cá thát lát Osteoglossiformes và cá bống Gobiiformes (đều 2 loài, 2 giống, 1 họ); bộ cá hoàng đế Cichliformes và series Ovalentaria (đều 1 loài). Cây phát sinh loài được xây dựng dựa trên 4 tập dữ liệu gen Cytochrome b (cytb) của mtDNA bằng thuật toán neighbor-joining và Maximum Likelihood, với Batrachomoeus trispinosus (bộ cá cóc Batrachoidiformes) được sử dụng làm nhóm ngoại. Cây phát sinh của toàn bộ loài chia thành hai nhánh, nhánh 1 gồm 4 bộ (Cypriniformes, Siluriformes, Osteoglossiformes, Gobiiformes); nhánh 2 gồm Anabantiformes, Cichliformes và series Ovalentaria. Tình trạng đơn ngành và đa ngành ở các cấp độ phân loại (bộ, họ và giống) được thảo luận và so sánh. Phát hiện này cung cấp dữ liệu di truyền về sự đa dạng của cá sông Mê Kông, làm cơ sở khoa học cho bảo tồn và quản lý nguồn lợi thủy sản.
