Ứng dụng thủ pháp hoán vị của Kts. Junya Ishigami vào giải pháp tái thiết không gian kiến trúc làng chài Vũng Rô

Application of architect Junya Ishigami’s rearrangement technique to the redevelopment of the architectural space of Vung Ro fishing village

Abstract

DOI: https://doi.org/10.66195/mtu.2026.16.146

Bài báo đề xuất ứng dụng thủ pháp “hoán vị” (rearrangement) trong tư duy thiết kế của KTS. Junya Ishigami vào bài toán tổ chức lại không gian kiến trúc làng chài Vũng Rô (Phú Yên) trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực phát triển du lịch – hạ tầng ven biển. Trên cơ sở khái quát triết lý hoán vị và cách tổ chức module linh hoạt từ các dự án tiêu biểu của Ishigami, nghiên cứu phân tích hiện trạng không gian kiến trúc Vịnh Vũng Rô, nhận diện các xung đột giữa sản xuất ngư nghiệp – sinh hoạt – du lịch – hạ tầng giao thông. Từ đó, bài báo đề xuất mô hình tái thiết dựa trên 3 lớp hoán vị: (1) Hoán vị cấu trúc không gian tổng thể làng chài trong mối quan hệ với bờ biển và đường quốc lộ; (2) Hoán vị các cụm chức năng (ở – sản xuất – dịch vụ cộng đồng – du lịch) thông qua hệ module kiến trúc linh hoạt trên bờ và trên mặt nước; (3) Hoán vị vi mô trong cấu tạo nhà ở, nhà chồ, nhà bè để tăng tính thích ứng với nước dâng, bão lũ và nhu cầu chuyển đổi công năng theo mùa. Kết quả cho thấy thủ pháp hoán vị không chỉ là kỹ thuật sắp xếp hình thức mà có thể trở thành khung tư duy tổ chức không gian thích ứng, vừa bảo tồn bản sắc làng chài, vừa tạo nền tảng cho phát triển bền vững tại Vũng Rô.