MỐI QUAN HỆ GIỮA TRUYỀN THUYẾT VỀ THẦN BẠCH MÃ Ở THĂNG LONG VÀ NỮ THẦN THỜI LÝ

Tóm tắt

Thần Bạch Mã (白馬) còn gọi là thần Long Đỗ (龍肚), được thờ ở đền Bạch Mã và là một trong tứ trấn của Thăng Long. Tên gọi Bạch Mã hay Long Đỗ (rốn rồng) vừa gắn với sông Tô, vừa gắn với núi Nùng (là nơi xây Điện Càn Nguyên thời Lý, sau này có Điện Kính Thiên). Những năm gần đây, có khá nhiều ý kiến khác nhau bàn về vấn đề tín ngưỡng thời Lý, đặc biệt là các yếu tố liên quan đến thần Bạch Mã - vị thần Thành hoàng của Thăng Long. Dựa trên cơ sở các tài liệu nghiên cứu về tín ngưỡng của các nền văn hoá Á, Âu, cùng với sự khảo sát, phân tích, đánh giá của tác giả, bài viết truy tìm cội nguồn tục thờ ngựa trắng ở Ấn-Âu và liên hệ với tục thờ thần Bạch Mã với nữ thần thời Lý của Việt Nam.