KIẾN TẠO KHUNG PHÁP LÝ CHO KINH TẾ BẠC Ở VIỆT NAM: TỪ CHÍNH SÁCH NGƯỜI CAO TUỔI ĐẾN HỆ SINH THÁI PHÁT TRIỂN CÓ TRÁCH NHIỆM

Tóm tắt

 Già hóa dân số đang chuyển từ một vấn đề an sinh thành biến số cấu trúc của phát 
triển kinh tế - xã hội Việt Nam. Trong khi pháp luật hiện hành đã thiết lập nền tảng về chăm sóc, 
phụng dưỡng và phát huy vai trò người cao tuổi, các cấu phần của kinh tế bạc như chăm sóc dài 
hạn, tiêu chuẩn dịch vụ, bảo vệ người tiêu dùng cao tuổi, công nghệ hỗ trợ, lao động bạc và quản 
trị dữ liệu vẫn phân tán. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích quy phạm, phân tích chính sách 
và so sánh pháp luật có chọn lọc để đánh giá khoảng cách giữa khung pháp luật hiện hành và 
yêu cầu hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc. Kết quả nghiên cứu chỉ ra năm điểm nghẽn: tư duy 
chính sách còn thiên về bảo trợ; thiếu chế định chăm sóc dài hạn; thị trường dịch vụ chưa được 
chuẩn hóa; cơ chế phát huy lao động và tri thức của người cao tuổi còn mờ nhạt; dữ liệu và điều 
phối liên ngành chưa đáp ứng yêu cầu. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất khung “kinh tế bạc có trách 
nhiệm”, gắn kiến tạo thị trường với bảo vệ quyền, phẩm giá, tài sản và dữ liệu của người cao tuổi; 
đồng thời kiến nghị lộ trình sửa đổi Luật Người cao tuổi, thí điểm chăm sóc dài hạn, chuẩn hóa 
nhà cung cấp, tăng cường bảo vệ người tiêu dùng và xây dựng cơ chế điều phối quốc gia.