PHÁP LUẬT TRONG PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC: ĐỔI MỚI NHẬN THỨC LÝ LUẬN

Tóm tắt

Bài viết làm rõ yêu cầu đổi mới nhận thức lý luận về pháp luật trong phát triển đất nước, từ cách tiếp cận pháp luật chủ yếu như công cụ quản lý sang nhận thức pháp luật là một cấu phần nội tại của phát triển. Trên cơ sở phân tích lý luận về quan hệ giữa pháp luật và phát triển, đồng thời đối chiếu một số tiếp cận về thể chế, quản trị và phát triển, bài viết xây dựng khái niệm năng lực phát triển của hệ thống pháp luật và làm rõ cơ chế chuyển hóa từ giá trị và tiềm năng pháp luật thành vốn pháp luật, nguồn lực pháp luật, động lực pháp luật và kết quả phát triển. Bài viết cho rằng pháp luật vừa là điều kiện, phương thức tổ chức và giới hạn của phát triển, vừa có khả năng trở thành nguồn lực nội sinh thúc đẩy phát triển khi có chất lượng, được thực hiện công bằng, có khả năng tiếp cận, thích ứng và học hỏi. Trên cơ sở đó, bài viết xác định các điều kiện, giới hạn và sáu nhóm tiêu chí đánh giá năng lực phát triển của pháp luật. Cách tiếp cận này góp phần chuyển trọng tâm đánh giá pháp luật từ sự đúng đắn hình thức sang khả năng tạo lập, bảo vệ và phân phối các giá trị phát triển công bằng, bền vững và có tính chính danh.