Tín ngưỡng, lễ hội thờ cúng Cá Ông của người Việt ở đảo Cù Lao Chàm, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam

Abstract

Từ bao đời nay, người Việt luôn có tâm thức hướng ra
biển, vừa để mưu sinh vừa bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của quốc
gia. Đất liền luôn đan xen, hòa quyện với đại dương, hình thành
nên một môi trường sinh thái nhân văn, an ninh, an toàn mỗi khi
ngư dân ra biển, nhưng đồng thời cũng có nhiều hiểm nguy khi
có sóng to, gió lớn ngoài đại dương. Trong điều kiện tự nhiên
như vậy, ngư dân ở các làng ven biển, trong đó tập trung ở các
tỉnh Trung Bộ, đã hình thành nên tín ngưỡng thờ cúng cá Ông
rất đặc sắc. Tuy phong tục, tín ngưỡng, lễ hội thờ loài cá này
giữa ngư dân ở các tỉnh miền Trung có những nét tương đồng
nhưng nghiên cứu sâu sẽ phát hiện ra ở đảo Cù Lao Chàm có
một số điểm khác biệt. Bài viết này sẽ tâp̣ trung nghiên cứu về
tín ngưỡng, lễ hội thờ cá Ông ở hòn đảo này để chỉ ra môṭ số
giá trị di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc ở lăng Ngư Ông, Cù
Lao Chàm.