Vai trò của dịch thuật văn học trong tiếp xúc văn hoá phương Tây ở Nhật Bản

Tóm tắt

Công cuộc Duy Tân Minh Trị (1868-1912) đã làm dấy lên khát vọng mãnh liệt của toàn dân Nhật Bản nhằm “Học tập phương Tây, đuổi kịp phương Tây và vượt phương Tây”, “Kết hợp cái tốt nhất của phương Tây với tinh thần Nhật Bản”. Điều này giải thích tại sao việc dịch thuật văn học châu Âu, đặc biệt từ đầu thế kỷ XX, đã mang lại tác nhân kích thích đối với sự phát triển nền văn chương mới ở Nhật Bản. Có thể nói không một nhà văn Nhật Bản có tầm quan trọng nào mà không chịu ảnh hưởng thông qua sự hiểu biết văn học châu Âu. Văn học Nhật Bản từ ngày ấy đã tiếp thu nhiều trào lưu tư tưởng và văn học phương Tây: chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa tượng trưng, chủ nghĩa tự nhiên, chủ nghĩa hiện thực,… đánh dấu một sự mở đầu thực sự cho văn xuôi theo phong cách hiện đại, nhuần nhuyễn những yếu tố phương Tây. Bài viết phân tích làm rõ phần nào vai trò của dịch thuật văn học trong tiếp xúc văn hóa phương Tây ở Nhật Bản trong thời kỳ cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX.