Hướng dẫn cho tác giả

HƯỚNG DẪN DÀNH CHO TÁC GIẢ VÀ THỂ LỆ BÀI VIẾT

Tạp chí Kinh tế xây dựng áp dụng quy trình kiểm duyệt nghiêm ngặt theo chuẩn quốc tế. Tác giả BẮT BUỘC phải đọc kỹ và tuân thủ tuyệt đối các quy định dưới đây trước khi nộp bản thảo. Các bản thảo không đúng định dạng cấu trúc hoặc thiếu các Tuyên bố chính sách bắt buộc sẽ bị từ chối ngay lập tức (desk-reject).

Mục lục hướng dẫn (Truy cập nhanh):

1. QUY CHUẨN THỂ THỨC VÀ CẤU TRÚC BÀI VIẾT (IMRAD)

1.1. Thể thức trình bày (Formatting)

  • Định dạng tệp: Bản thảo phải được nộp dưới định dạng Microsoft Word (.doc hoặc .docx).
  • Phông chữ và Cỡ chữ: Sử dụng phông chữ Times New Roman, mã nguồn Unicode, cỡ chữ 12pt cho toàn bộ nội dung (bao gồm cả bảng biểu).
  • Căn lề và Giãn dòng: Giãn dòng 1.5 lines. Căn lề chuẩn (Trên 2cm, Dưới 2cm, Trái 3cm, Phải 2cm). Các đoạn văn thụt lề đầu dòng 1cm.
  • Độ dài bài viết: Không vượt quá 8.000 từ (bao gồm cả tài liệu tham khảo).

1.2. Cấu trúc lõi của bài báo khoa học (IMRAD Structure)

Bản thảo bắt buộc phải được trình bày theo cấu trúc học thuật tiêu chuẩn, bao gồm các phần chính sau:

  • Tiêu đề (Title): Ngắn gọn, súc tích, phản ánh đúng nội dung cốt lõi của nghiên cứu (kèm bản dịch tiếng Anh).
  • Tóm tắt & Từ khóa (Abstract & Keywords): Đoạn tóm tắt (150-250 từ) phải nêu rõ mục tiêu, phương pháp, kết quả chính và kết luận. Cung cấp từ 3-5 từ khóa (Keywords) bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh.
  • 1. Đặt vấn đề / Giới thiệu (Introduction): Nêu bối cảnh nghiên cứu, tổng quan tình hình nghiên cứu (literature review), khoảng trống nghiên cứu, và mục tiêu cụ thể của bài báo.
  • 2. Phương pháp nghiên cứu (Materials and Methods): Mô tả chi tiết cách thức tiến hành nghiên cứu, thu thập dữ liệu, các công cụ, mô hình và thuật toán được sử dụng để người đọc có thể tái lập lại nghiên cứu.
  • 3. Kết quả và Thảo luận (Results and Discussion): Trình bày rõ ràng, logic các kết quả đạt được (kèm bảng/biểu đồ). Thảo luận, so sánh kết quả này với các nghiên cứu trước đó và chỉ ra ý nghĩa khoa học, thực tiễn.
  • 4. Kết luận (Conclusion): Khái quát lại những đóng góp chính của bài báo, chỉ ra hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai.

2. CHÍNH SÁCH TIÊU CHUẨN TÁC GIẢ VÀ ĐÓNG GÓP

2.1. Tiêu chuẩn trở thành tác giả (Authorship Criteria)

Tạp chí nghiêm cấm mọi hình thức "Tác giả danh dự" (Gift/Guest authorship) và "Tác giả ma" (Ghost authorship). Việc đứng tên tác giả phải dựa trên đóng góp khoa học thực chất. Tạp chí áp dụng tiêu chuẩn tác giả nghiêm ngặt, trong đó một cá nhân chỉ được công nhận là tác giả khi thỏa mãn ĐỒNG THỜI cả 4 tiêu chí sau:

  • Đóng góp đáng kể vào việc hình thành ý tưởng, thiết kế nghiên cứu; HOẶC thu thập, phân tích và diễn giải dữ liệu; VÀ
  • Soạn thảo bản thảo HOẶC chỉnh sửa, phản biện nội dung trí tuệ quan trọng của bài viết; VÀ
  • Phê duyệt phiên bản cuối cùng trước khi xuất bản; VÀ
  • Đồng ý chịu trách nhiệm giải trình cho mọi khía cạnh của công trình nghiên cứu, đảm bảo rằng các vấn đề liên quan đến tính chính xác và toàn vẹn của bất kỳ phần nào trong bài báo đều được điều tra và giải quyết thỏa đáng.

2.2. Hệ thống phân loại vai trò đóng góp (CRediT Taxonomy)

Để đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối về công lao, Tạp chí yêu cầu Tác giả liên hệ phải cung cấp Tuyên bố Đóng góp của Tác giả (Author Contributions Statement) theo chuẩn phân loại CRediT (Contributor Roles Taxonomy) khi nộp bài. Tuyên bố này liệt kê chi tiết vai trò của từng tác giả (ví dụ: Lên ý tưởng, Phương pháp luận, Phần mềm, Phân tích hình thức, Viết - Bản thảo gốc, Viết - Đánh giá & Chỉnh sửa...). Tuyên bố này sẽ được xuất bản công khai cùng với toàn văn bài báo.

2.3. Thay đổi tác giả (Changes to Authorship)

Tạp chí tuân thủ nghiêm ngặt lưu đồ của COPE đối với mọi yêu cầu thay đổi tác giả. Danh sách và thứ tự tác giả phải được cân nhắc kỹ lưỡng và chốt cố định tại thời điểm nộp bản thảo.

  • Trước khi bài báo được chấp nhận: Nếu có bất kỳ yêu cầu bổ sung, xóa bỏ, hoặc sắp xếp lại thứ tự tác giả nào, Tác giả liên hệ phải gửi một thư giải trình rõ lý do (Kèm theo Phiếu yêu cầu thay đổi). Yêu cầu này bắt buộc phải có chữ ký điện tử hoặc email xác nhận đồng thuận từ TẤT CẢ các tác giả (bao gồm cả tác giả cũ, tác giả mới, và tác giả bị xóa tên).
  • Sau khi bài báo được chấp nhận (hoặc đã xuất bản): Tạp chí mặc định không chấp nhận bất kỳ sự thay đổi tác giả nào, trừ những trường hợp đặc biệt do sai sót kỹ thuật từ phía Tòa soạn. Mọi thay đổi sau xuất bản (nếu được Tổng biên tập phê duyệt) sẽ phải thực hiện qua quy trình xuất bản một thông báo Đính chính (Corrigendum) chính thức.

2.4. Người đóng góp không đủ tiêu chuẩn tác giả (Acknowledgments)

Bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào có đóng góp cho công trình nghiên cứu nhưng không đáp ứng đủ 4 tiêu chí tác giả nêu ở Mục 2.1 sẽ không được đứng tên ở danh sách tác giả. Đóng góp của họ (ví dụ: hỗ trợ tài chính, cung cấp không gian phòng thí nghiệm, chỉnh sửa ngôn ngữ, hoặc các công cụ AI) phải được ghi nhận rõ ràng trong phần Lời cảm ơn (Acknowledgments) kèm theo mô tả cụ thể về loại hình hỗ trợ, sau khi đã có sự đồng ý của họ.

2.5. Trách nhiệm của tác giả liên hệ (Corresponding Author)

Tác giả liên hệ là người đại diện duy nhất cho nhóm tác giả làm việc với Tòa soạn trong suốt quá trình xuất bản. Người này chịu trách nhiệm: (a) Đảm bảo tất cả các đồng tác giả đã đọc, phê duyệt bản thảo cuối cùng và đồng ý đứng tên; (b) Khai báo tính minh bạch về xung đột lợi ích; và (c) Ký kết các biểu mẫu Thỏa thuận xuất bản đại diện cho toàn bộ nhóm.

3. CHÍNH SÁCH DỮ LIỆU MỞ VÀ KHẢ NĂNG TÁI LẬP

3.1. Tuyên bố chung về tính minh bạch dữ liệu

Tạp chí cam kết thúc đẩy sự minh bạch, toàn vẹn và khả năng tái lập (reproducibility) trong nghiên cứu khoa học. Dựa trên các nguyên tắc FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, and Reusable - Dễ tìm, Dễ truy cập, Tương thích và Tái sử dụng), Tạp chí khuyến khích và yêu cầu các tác giả chia sẻ tối đa dữ liệu nghiên cứu thô (raw data), mã nguồn (code) và các tài liệu bổ sung làm nền tảng cho kết quả bài báo, với điều kiện không vi phạm các nguyên tắc bảo mật và đạo đức.

3.2. Bắt buộc khai báo "Tuyên bố sẵn có của dữ liệu" (Data Availability Statement - DAS)

Kể từ thời điểm áp dụng chính sách này, mọi bản thảo nộp cho Tạp chí đều bắt buộc phải có một phần "Tuyên bố sẵn có của dữ liệu" (DAS) đặt ở cuối bài viết (ngay trước phần Tài liệu tham khảo). Tuyên bố này phải cung cấp thông tin rõ ràng về việc dữ liệu hỗ trợ kết quả nghiên cứu có thể được truy cập ở đâu và như thế nào.

3.3. Các mức độ chia sẻ và lưu trữ dữ liệu

Tác giả phải chọn một trong các cấp độ khai báo sau đây trong phần DAS:

  • Dữ liệu mở hoàn toàn (Ưu tiên cao nhất): Dữ liệu được lưu trữ trên các kho dữ liệu cộng đồng được công nhận (ví dụ: Zenodo, Figshare, Mendeley Data, Harvard Dataverse) và có mã định danh vĩnh viễn (DOI của dữ liệu). Mẫu câu: "Bộ dữ liệu hỗ trợ bài viết này hiện có sẵn trên [Tên kho lưu trữ], tại đường dẫn [URL/DOI]."
  • Dữ liệu chia sẻ có điều kiện: Trong trường hợp dữ liệu chứa thông tin nhạy cảm (thông tin cá nhân của bệnh nhân/người khảo sát) hoặc bị ràng buộc bởi hợp đồng thương mại, dữ liệu sẽ chỉ được cung cấp khi có yêu cầu hợp lý. Mẫu câu: "Dữ liệu không được chia sẻ công khai do [Lý do bảo mật/đạo đức], nhưng có thể được cung cấp bởi tác giả liên hệ theo yêu cầu hợp lý."
  • Tất cả dữ liệu đã nằm trong bài viết: Mẫu câu: "Tất cả các dữ liệu hỗ trợ cho kết luận của nghiên cứu này đều đã được bao gồm trong bài báo và các tệp phụ lục kèm theo."

3.4. Trích dẫn dữ liệu (Data Citation)

Tạp chí coi dữ liệu nghiên cứu là một sản phẩm học thuật độc lập có giá trị tương đương với bài báo. Nếu tác giả sử dụng bộ dữ liệu của bên thứ ba, hoặc lưu trữ bộ dữ liệu của chính mình trên một kho mở, bộ dữ liệu đó bắt buộc phải được trích dẫn chính thức trong danh mục Tài liệu tham khảo của bài báo, tuân thủ Tuyên bố chung về Nguyên tắc Trích dẫn Dữ liệu của FORCE11.

4. CHÍNH SÁCH SIÊU DỮ LIỆU VÀ LIÊN KẾT TÀI LIỆU THAM KHẢO

4.1. Cam kết cung cấp siêu dữ liệu phong phú (Rich Metadata Commitment)

Là một phần trong hệ sinh thái học thuật toàn cầu, Tạp chí cam kết đóng góp các bản ghi siêu dữ liệu phong phú, toàn diện và chất lượng cao nhất cho cơ sở dữ liệu của Crossref đối với mọi bài báo được xuất bản. Siêu dữ liệu được khai báo không chỉ giới hạn ở thông tin thư mục cơ bản (Tiêu đề bài viết, Tác giả, Tên tạp chí, Năm xuất bản) mà bắt buộc phải bao gồm:

  • Mã định danh ORCID của các tác giả.
  • Tóm tắt bài báo (Abstracts).
  • Thông khai báo nguồn tài trợ (Funding Data).
  • Thông tin giấy phép bản quyền (License URLs) để hỗ trợ khai phá văn bản và dữ liệu (Text and Data Mining).
  • Đường dẫn URL toàn văn (Full-text URLs) phục vụ công tác kiểm soát đạo văn (Similarity Check).

4.2. Nghĩa vụ liên kết Tài liệu tham khảo (Reference Linking Obligation)

Tuân thủ tuyệt đối các quy định kỹ thuật bắt buộc của Crossref, Tạp chí thực hiện nghiêm ngặt quy trình Liên kết Tài liệu tham khảo (Reference Linking):

  • Đối với tác giả: Bắt buộc phải cung cấp mã định danh DOI cho tất cả các tài liệu tham khảo (nếu nguồn đó có DOI) trong danh mục Tài liệu tham khảo của bản thảo.
  • Đối với Tòa soạn: Tòa soạn cam kết trích xuất và nộp (deposit) toàn bộ Danh mục Tài liệu tham khảo của mỗi bài báo dưới định dạng XML lên hệ thống của Crossref. Điều này giúp hệ thống toàn cầu ghi nhận số lượt trích dẫn một cách chính xác cho các tác giả và các tạp chí khác.

4.3. Sáng kiến Trích dẫn Mở (Open Citations)

Tạp chí hoàn toàn ủng hộ Sáng kiến Trích dẫn Mở (Initiative for Open Citations - I4OC). Chúng tôi cam kết cấu hình toàn bộ danh mục Tài liệu tham khảo được gửi đến Crossref ở chế độ "Công khai" (Open/Public). Điều này đảm bảo rằng dữ liệu trích dẫn của Tạp chí có thể được truy cập, phân tích và tái sử dụng tự do bởi cộng đồng khoa học, các nền tảng trắc lượng thư mục (bibliometrics), và các công cụ AI.

4.4. Duy trì và Cập nhật siêu dữ liệu (Maintenance and Updates)

Tạp chí chịu trách nhiệm vĩnh viễn trong việc duy trì tính toàn vẹn của siêu dữ liệu. Trong trường hợp có bất kỳ sự thay đổi nào về cấu trúc máy chủ lưu trữ khiến đường dẫn URL của bài báo bị thay đổi, Ban thư ký Tòa soạn cam kết sẽ cập nhật ngay lập tức các URL mới lên hệ thống của Crossref để đảm bảo mã định danh DOI luôn hoạt động xuyên suốt (ngăn chặn lỗi liên kết gãy - broken links). Mọi sự thay đổi về trạng thái bài báo (Đính chính hoặc Thu hồi) cũng sẽ được cập nhật đồng bộ vào siêu dữ liệu.

5. PHÍ TÁC GIẢ VÀ PHÍ XỬ LÝ BÀI BÁO (KHÔNG THU PHÍ / NO APCs)

Tạp chí Kinh tế xây dựng hoạt động theo mô hình Truy cập Mở Kim cương (Diamond Open Access). Nhằm hỗ trợ tối đa cho cộng đồng học thuật, chúng tôi cam kết KHÔNG thu bất kỳ khoản phí nào đối với tác giả. Tạp chí không có phí nộp bài (article submission charges), không có phí xử lý bài báo (APCs), và không có phí xuất bản.

👉 Để xem toàn văn Tuyên bố Minh bạch, vui lòng truy cập trang: Giới thiệu chung và Minh bạch xuất bản (Mục 3).

6. CHÍNH SÁCH TRUY CẬP MỞ VÀ BẢN QUYỀN

Khi xuất bản trên Tạp chí Kinh tế xây dựng, Tác giả giữ toàn bộ bản quyền đối với bài viết của mình mà không bị hạn chế. Bài báo sẽ được xuất bản trực tuyến ngay lập tức theo cơ chế Truy cập Mở (Open Access) dưới các điều khoản của giấy phép Creative Commons.

👉 Chi tiết về quyền tái sử dụng, lưu trữ và phân phối tài liệu được quy định rõ tại trang: Giới thiệu chung và Minh bạch xuất bản (Mục 4).