Uy quyền truyền thống: Vị thế của già làng trong quản lý xã hội người Mnông ở hai tỉnh Đắk Nông và Bình Phước hiện nay

Tóm tắt

Bài viết bàn về vị trí của già làng trong quản lý xã hội truyền thống, đồng thời xem xét vị trí này trong mối quan hệ với các chủ thể nắm giữ quyền lực khác trong xã hội người M’nông đương đại. Để làm rõ vấn đề, tác giả vận dụng phân loại ba kiểu quyền lực của Max Weber, gồm quyền lực truyền thống, quyền lực pháp lý – duy lý và quyền lực lôi cuốn (uy tín cá nhân). Kết quả nghiên cứu cho thấy, tại những cộng đồng người M’nông có tỷ lệ người theo Công giáo và Tin Lành cao, vai trò của già làng gắn với quyền lực truyền thống trở nên mờ nhạt hơn so với các cộng đồng có ít người theo các “tôn giáo mới”. Thực tiễn này cho thấy, vị thế của già làng với tư cách là chủ thể mang quyền lực lôi cuốn trong quản lý cộng đồng đã có nhiều biến đổi trong bối cảnh xã hội đương đại. Thậm chí, ở một số địa bàn, vị trí già làng chỉ còn tồn tại như một biểu tượng truyền thống của cộng đồng, trong khi giá trị quyền lực thực tế hầu như không còn được phát huy.