Biến đổi quan hệ gia đình của người Hmông theo đạo Tin Lành di cư đến tỉnh Điện Biên

Tóm tắt

Bài viết trình bày một phần kết quả nghiên cứu điền dã được thu thập tại năm bản của người H’Mông di cư theo đạo Tin Lành thuộc hai huyện Mường Nhé và Nậm Pồ (tỉnh Điện Biên). Phần kết quả này cho thấy, trong các gia đình người H’Mông theo đạo Tin Lành, quan hệ gia đình chủ yếu được thể hiện qua các mối quan hệ cơ bản như cha mẹ – con cái, vợ – chồng và anh (chị) cả – em. Tuy nhiên, cùng với quá trình cải đạo theo Tin Lành, thế giới quan của các tín đồ H’Mông đã có sự biến đổi rõ rệt. Theo đó, mối quan hệ nền tảng và ưu tiên hàng đầu của mỗi cá nhân trong gia đình được đặt vào mối quan hệ với Thượng đế (Vàng Chứ) – Đấng Sáng tạo ban sự sống, đồng thời che chở và cứu rỗi con người. Các mối quan hệ khác, kể cả sự kính trọng và hiếu thảo đối với ông bà, cha mẹ, đều được đặt trong mối quan hệ quy chiếu với Thượng đế, và chủ yếu được thể hiện thông qua sự quan tâm, báo đáp khi các bậc sinh thành còn sống. Đây là điểm khác biệt căn bản trong quan hệ gia đình của người H’Mông theo đạo Tin Lành so với người H’Mông tiếp tục duy trì tín ngưỡng truyền thống. Trong một số trường hợp, sự khác biệt này cũng dẫn đến những mâu thuẫn nhất định giữa các nhóm người H’Mông theo và không theo đạo Tin Lành.