Hơn cả thuốc phiện: Trở lại vấn đề Marx và tôn giáo

Tóm tắt

Chủ nghĩa Marx về tôn giáo là một trong những vấn đề phong phú và phức tạp bậc nhất trong nghiên cứu học thuyết Cách mạng vô sản của Karl Marx từ nửa cuối thế kỷ XIX đến nay. Lối tiếp cận Marxist về tôn giáo ở Liên Xô và các nước Xã hội chủ nghĩa trước đây cũng đã để lại một trường phái khá ổn định trong nhận thức và ứng xử với vấn đề tôn giáo theo những di sản của Marx. Ngày nay, trước yêu cầu hoàn thiện và nâng cao sự nghiệp đổi mới đường lối, chính sách về tôn giáo của Đảng và Nhà nước, thì việc trở lại với vấn đề nhận thức về “Di sản của Marx với tôn giáo” là hết sức cần thiết. Nghiên cứu này của chúng tôi trên cơ sở mở rộng thêm các phương pháp tiếp cận mà trước đây không có đủ điều kiện thực hiện, cũng như nguồn tư liệu mà trước đây không có điều kiện tiếp cận. Chủ đích cuối cùng của nghiên cứu này là góp phần vào việc tìm ra câu trả lời cho vấn đề trên. Để thực hiện được điều đó, nghiên cứu này đề cập đến các vấn đề chủ yếu như sau: (a) Marx và tôn giáo; (b) Di sản Marx về tôn giáo: lối tiếp nhận và phê bình Marxist truyền thống về Chủ nghĩa Marx và tôn giáo; (c) Lối phê bình Marxist phương Tây về tôn giáo; (d) Di sản Marx về  tôn giáo ở Việt Nam. Một trong những luận đề có tính kết luận của nghiên cứu này hướng tới câu trả lời bước đầu về việc cần thêm những nhận thức, đánh giá hoàn thiện và bổ sung di sản Marx về tôn giáo trong thời đại hiện nay.