Tôn giáo nội sinh ở Nam Bộ với vấn đề bảo tồn văn hoá truyền thống (Nghiên cứu trường hợp đạo Cao Đài và Phật giáo Hòa Hảo)

Tóm tắt

Từ nửa cuối thế kỷ XIX đến nửa đầu thế kỷ XX ở Nam Bộ, nhiều tổ chức tôn giáo được hình thành, nhất là các tôn giáo nội sinh đã có tác động không nhỏ đến lịch sử, văn hoá và chính trị của vùng đất này, như đạo Cao Đài và Phật giáo Hòa Hảo. Dù có những điểm khác biệt trong giáo lý, giáo luật cũng như phương châm hành đạo, nhưng các tôn giáo đó đều có một điểm chung là thể hiện tinh thần giữ gìn các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc. Tinh thần đó được thể hiện thông qua việc sử dụng các thể loại thơ văn truyền thống trong chuyển tải kinh sách, những hình thức diễn đọc kinh kệ theo điệu thức nam ai, nam xuân; lựa chọn trang phục áo dài, áo bà ba làm đạo phục; bài trừ mê tín dị đoan; thờ anh hùng liệt sĩ cũng như tiếp nối các giá trị văn hoá truyền thống như trọng phụ nữ, dung hợp tam giáo và triết lí âm dương - ngũ hành. Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và phương pháp phỏng vấn sâu, bài viết này tập trung nghiên cứu tinh thần, chủ trương giữ gìn các giá trị văn hoá truyền thống dân tộc của đạo Cao Đài và Phật giáo Hòa Hảo.