Xác định hoạt chất ent-kauran diterpenoid trong cây khổ sâm Bắc Bộ (Croton tonkinensis Gagnep., Euphorbiaceae) bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao

Abstract

Trong dân gian, lá cây khổ sâm Bắc Bộ (Croton tonkinensis Gagnep., Euphorbiaceae) dùng chữa ung nhọt, lở loét, viêm mũi, đau bụng, tiêu hoá kém, lỵ và viêm loét dạ dày - tá tràng. Một số thành phần ent-kauran diterpenoid chính đã được phát hiện trong lá cây khổ sâm Bắc Bộ. Chất ent-18-acetoxy-7b-hydroxykaur-16-en-15-on (1) là hoạt chất có hàm lượng lớn nhất trong lá cây khổ sâm Bắc Bộ có ứng dụng thực tiễn làm thuốc chống viêm và dự phòng ung thư. Để có thể xác định nhanh, hiệu quả và có độ lặp lại tốt lượng chất này trong nguyên liệu thực vật, nghiên cứu này sử dụng sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) với cột tách pha đảo (RP).

Nguyên liệu: Mẫu lá cây khổ sâm Bắc Bộ (Croton tonkinensis Gagnep., Euphorbiaceae) được thu thập tại Mỹ Đức (Hà Tây cũ). Mẫu chuẩn ent-18-acetoxy-7b-hydroxykaur-16-en-15-on đã được phân lập từ phần chiết methanol bột lá khô cây khổ sâm Bắc Bộ theo một quy trình phân tách.

Phương pháp nghiên cứu: Hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) Agilent 1100 series HPLC-DAD (Aligent Technology, Hoa Kỳ).

Kết quả:

Một phương pháp RP-HPLC nhanh và chính xác đã được xây dựng để định lượng hoạt chất chính ent-18-acetoxy-7b-hydroxykaur-16-en-15-on trong lá cây khổ sâm Bắc Bộ. Độ tuyến tính, độ đúng và độ lặp lại của phương pháp cho thấy tính khả dụng của phương pháp trong phân tích chất (1) trong các nguyên liệu thực vật.