Tổng hợp và thử tác dụng sinh học một số dẫn chất của acid thiazolidin-4-carboxylic

Abstract

Thiazolidin là dị vòng no 5 cạnh với một nguyên tử lưu huỳnh ở vị trí số 1 và một nguyên tử nitơ chiếm vị trí số 3. Khung cấu trúc này tạo ra nhóm hoạt chất có vai trò quan trọng trong y học nhờ các ứng dụng trong điều trị cũng như tiềm năng tìm kiếm và phát triển thuốc mới. Trong đó, những nhóm thuốc chứa khung thiazolidin cần phải kể đến là các kháng sinh họ penicillin (penam) và các thuốc điều trị đái tháo đường tuýp 2 (pioglitazon và rosiglitazon). Ngoài ra, những nghiên cứu mới đây nhất đã chỉ ra, nhiều dẫn chất của thiazolidin có hoạt tính sinh học khá đa dạng, như kháng khuẩn, kháng nấm, chống lao, chống ung thư, kháng virus (bao gồm HIV), chống viêm, chống co giật, chống tăng đường huyết... và có cơ chế tác dụng đa đích. Việc tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu hoạt tính sinh học các hợp chất của thiazolidin là một hướng đi được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm nhằm tìm ra các thuốc có hiệu quả điều trị cao. Trong bài báo này chúng tôi trình bày kết quả tổng hợp và thử tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, gây độc tế bào ung thư của 8 dẫn chất N-acyl hóa acid thiazolidin-4-carboxylic (3a-d, 4a-d).

            Nguyên liệu

            L-cystein hydroclorid monohydrat được điều chế tại Trường Đại học Dược Hà Nội từ các nguồn keratin trong nước

            Phương pháp nghiên cứu

            + Tổng hợp các chất trung gian (2a-e), và sản phẩm (3a-d, 4a-d)

            + Độ tinh khiết của sản phẩm tổng hợp được kiểm tra bằng sắc ký lớp mỏng (SKLM) và khoảng nhiệt độ nóng chảy.

            + Xác định cấu trúc của sản phẩm tổng hợp được bằng các phương pháp phổ, như hồng ngoại (IR), khối lượng phân tử (MS) và cộng hưởng từ hạt nhân proton (¹H-NMR)

            + Thử hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm

            + Thử hoạt tính kháng tế bào ung thư

            Kết luận

            Như vậy, đã tổng hợp được 8 dẫn chất của acid thiazolidin-4-carboxylic (3a- 3d, 4a- 4d), xác định cấu trúc của chúng bằng phương pháp phân tích các phổ: IR, ¹H-NMR, MS. Đã thử tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm của các chất 3a- 3d, trong đó tìm ra dẫn chất 3b cho tác dụng kháng khuẩn tốt nhất - kháng lại 4/10 chủng kiểm định là B. subtilis, B. pumilus, P. mirabilis, S. aureus. Cả 4 chất 3a- 3d đều có khả năng kháng nấm với VSV kiểm định, trong đó 3d có tác dụng với 3/4 vi nấm kiểm định gồm C. albicans, A. niger, S. cerevisiae. Các chất 4a- 4d không có tác dụng gây độc tế bào đối với Hep-G2 và MCF7 ở nồng độ 5 µg/mL.