Đánh giá phạm vi ảnh hưởng dòng lũ bùn đábằng mô hình LAHARZ-Trường hợp nghiên cứu tại lưu vựcđầu nguồn bản Trống Là, xãHồBốn,Mù Cang Chải,Yên Bá

Tóm tắt

Lũ bùn đá là một trong những tai biến địa chất phổ biến ở Việt Nam, xuất hiện ở các khu vực đồi núi gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế và sinh mạng con người. Bài báo này trình bày kết quả mô phỏng một dòng lũ bùn đá tại xã Hồ Bốn, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái xảy ra ngày 5/8/2023 sử dụng mô hìnhthực nghiệmLAHARZtrên mô hình số địa hình, đồng thời sử dụng kết quả này đánh giá thiệt hại với công trình xây dựng. Mô hình LAHARZ được xây dựng dựa trên các phương trình thực nghiệm được tính toán từ các thống kê các sự kiện lũ bùn đá trong quá khứ. Các phương trình sử dụng bao gồm:A=0,05 V^(2⁄3); B=200 V^(2⁄3). Trong đó A là diện tích mặt cắt, B là diện tích trên mặt phẳng, V là thể tích.Nghiên cứu sử dụng ảnh dronevà mô hình số địa hìnhvới độ phân giải không gian 0,5 m được xây dựng tại thời điểm 12/8/2023 bằng drone Phantom 3 Professional.Với diện tích vùng nguồn xác định trong khoảng 78.104 m2tương ứng thể tích dòng 8.000÷10.000 m3, mô hình LAHARZ được mô phỏng theo các thể tích 5.000;8.000;10.000;15.000;20.000 m3. Đối sánh với các vị trí khảo sát thực địa cho thấykết quả mô hình khá tương đồng với vùng ảnh hưởngthực tế. Việc đánh giá mô hình được tính thông qua phầndiện tích chồng lấn cho giá trị TPR và TS lần lượt là 0,717 và 65,9%.Bài viết cũng chỉ rahiện tượng các cạnh không đềucủa kết quả bịảnh hưởng nhiều bởiđộ chính xác của DEM. Việc mô phỏng mô hình LAHARZ có nhiều ưu điểm về thời gian, ít cácthông số sử dụng và có ý nghĩa thực tiễn trong việc đánh giá nhanh các kịch bản lũ bùn đácó thểxảy ra