Tái định hình quản lý bùn thải trong nuôi cá rô phi thâm canh: Tích hợp công nghệ xử lý, thu hồi tài nguyên và thích ứng vùng nước lợ
Tóm tắt
Nghề nuôi cá rô phi (Oreochromis niloticus) thâm canh đang tạo ra áp lực nghiêm trọng về chất thải rắn, đe dọa sự bền vững của hệ sinh thái tại các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm như đồng bằng sông Cửu Long. Nhằm giải quyết thách thức này, bài báo đặt mục tiêu tổng hợp và phân tích các phương pháp xử lý bùn thải hiện hành, qua đó đề xuất các chiến lược quản lý tích hợp theo nguyên lý kinh tế tuần hoàn. Thông qua đánh giá phản biện dữ liệu từ các công trình nghiên cứu (2006–2025), bài viết làm rõ các dòng vật chất, hiệu quả công nghệ và rủi ro, đóng góp một khung tiếp cận toàn diện để quản lý bùn thải thích ứng với điều kiện sinh thái nước ngọt và nước lợ. Kết quả chỉ ra ba nhóm giải pháp chiến lược. Thứ nhất, về an toàn sinh học, chế độ quản lý bùn quyết định chất lượng bùn thải; dữ liệu hiện tại cho thấy tần suất thu gom bùn định kỳ ngắn hạn (như hàng tuần) là giải pháp giúp hạn chế sự tích tụ kim loại nặng (Cd, Pb, Cr, Cu). Thứ hai, tùy chọn về công nghệ xử lý: phân hủy kỵ khí kết hợp đồng phân hủy tối ưu cho thu hồi năng lượng (Biogas), trong khi quá trình hiếu khí vượt trội về khoáng hóa phốt-pho và ni-trát cho hệ thống nuôi trồng thủy canh. Thứ ba, đối với những khu vực ven biển bị xâm nhập mặn, công nghệ UASB cho thấy tiềm năng là một giải pháp thay thế cho hồ sinh học nhờ khả năng khắc phục ức chế độ mặn. Bài báo đề xuất khung quản lý tích hợp, định hướng biến bùn thải thành phân bón và năng lượng giá trị cao.