Khảo sát tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng trong đơn ngoại trú và phân tích các yếu tố liên quan bằng mô hình BMA (Bayesian Model Averaging) cùng hồi quy logistic tại Bệnh viện Đà Nẵng

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm khảo sát đặc điểm bệnh nhân, đặc điểm sử dụng thuốc và phân tích tương tác thuốc (TTT) có ý nghĩa lâm sàng (YNLS) cùng các yếu tố liên quan trong đơn thuốc ngoại trú tại Bệnh viện Đà Nẵng. Được thực hiện bằng phương pháp mô tả cắt ngang hồi cứu trên đơn thuốc ngoại trú tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đà Nẵng từ 5/2024-6/2024. Trong đó, TTT được đánh giá bằng quy chiếu chéo bốn cơ sở dữ liệu (Drugs.com, Medscape, Micromedex, Quyết định 5948/QĐ-BYT). Một tương tác được xem là có YNLS khi xuất hiện ở ≥ 2/4 cơ sở dữ liệu và đạt mức nghiêm trọng theo tiêu chuẩn EMA. Các yếu tố liên quan được phân tích bằng mô hình Bayesian Model Averaging (BMA) và hồi quy logistic đa biến. Kết quả thu được sau khi phân tích trên 885 đơn thuốc, độ tuổi trung bình là 64,9 ± 10,5 dao động từ 20-
96 tuổi; 89,6% mắc ≥2 bệnh lý. Số lượng thuốc trung bình là 4,4 ± 1,3 thuốc/đơn. Tỷ lệ đơn thuốc xuất hiện TTT có YNLS là 47,8% tần suất xuất hiện tương tác ở mỗi mức độ nghiêm trọng có sự khác biệt đáng kể giữa các cơ sở dữ liệu. Ghi nhận 48 cặp TTT có YNLS, trong đó các cặp phổ biến nhất là amlodipin – metformin, insulin – metformin và clopidogrel – esomeprazol. BMA xác định bốn yếu tố liên quan mạnh đến nguy cơ TTT có YNLS: số lượng thuốc, sử dụng thuốc tim mạch, thuốc lợi tiểu và nhóm hormon/nội tiết. Hồi quy logistic cho thấy các yếu tố này đều làm tăng nguy cơ xuất hiện TTT có YNLS (p < 0,001). Nghiên cứu cho thấy được tỷ lệ TTT có YNLS xảy ra trong đơn thuốc ngoại trú càng tăng khi số lượng thuốc và tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc như thuốc tim mạch, thuốc lợi tiểu, nhóm Hormon và các
thuốc tác động vào hệ nội tiết càng nhiều (p<0,001).