Lí thuyết Tân cảm giác và thi pháp truyện cực ngắn của Yasunari Kawabata

Tóm tắt

Truyện ngắn “trong lòng bàn tay” (掌の小説 Tenohira no Shōsetsu – “chưởng biên tiểu thuyết” (掌編小説), “chưởng thiên tiểu thuyết” (掌篇小説) - của Kawabata Yasunari là một hiện tượng độc đáo trong văn học hiện đại Nhật Bản, vừa mang tính thể nghiệm hình thức, vừa thể hiện sâu sắc đặc trưng mĩ học cảm giác. Bài viết tiếp cận loại hình truyện này từ lí thuyết Tân cảm giác – trào lưu nghệ thuật Nhật Bản những năm 1920, nhấn mạnh vào cảm giác trực tiếp, phi lí trí, mang tính phân mảnh và ấn tượng chủ quan. Trên cơ sở khảo sát khái niệm thể loại, lịch sử phát triển và thi pháp nghệ thuật của truyện ngắn trong lòng tay, bài viết đi sâu vào việc xác định nền tảng tư tưởng và nguyên tắc biểu hiện của trường phái Tân cảm giác. Đồng thời, chân dung sáng tạo của Kawabata được đặt trong tương quan giữa mĩ học Tân cảm
giác và cấu trúc biểu tượng cảm xúc của văn học hiện đại. Qua đó, bài nghiên cứu góp phần khai thác đặc điểm truyện cực ngắn Kawabata từ góc nhìn của lí thuyết Tân cảm giác, xem tác phẩm như sự kết hợp giữa hình thức cực đoan của truyện cực ngắn và lối viết mang tính cảm giác, tạo nên một thi pháp vừa kín đáo, vừa gợi mở, đậm chất Nhật Bản.