Hợp tác và cạnh tranh chiến lược trong quan hệ Mỹ - EU (2022-2024

Tóm tắt

Bài viết phân tích sự chuyển đổi của quan hệ Mỹ ‑ EU từ mô hình đồng minh an ninh truyền thống sang trạng thái “vừa hợp tác, vừa cạnh tranh” (coopetition) trong giai đoạn 2022-2024. Dựa trên ba lăng kính Chủ nghĩa Hiện thực, Chủ nghĩa Tự do thể chế và địa‑kinh tế, nghiên cứu làm rõ cách các cú sốc địa chính trị gần đây - chiến tranh Nga‑Ukraine, Đạo luật Giảm lạm phát (IRA), xung đột Gaza và khủng hoảng vận tải ở Biển Đỏ - vừa củng cố trục hợp tác an ninh, vừa đào sâu trục cạnh tranh kinh tế ‑ công nghệ trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra rằng trạng thái “vừa hợp tác, vừa cạnh tranh” Mỹ ‑ EU tạo ra cả cơ hội lẫn ràng buộc mới đối với các quốc gia tầm trung trong việc tận dụng cạnh tranh để thu hút đầu tư, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, đồng thời duy trì đường lối đối ngoại cân bằng, độc lập và tự chủ.