ĐỐI CHIẾU NGỮ NGHĨA VÀ KHẢ NĂNG KẾT HỢP CỦA TỪ ĐA NGHĨA “打” TRONG TIẾNG TRUNG QUỐC VÀ “ĐÁNH” TRONG TIẾNG VIỆT: TỪ GÓC ĐỘ GIẢNG DẠY TIẾNG TRUNG QUỐC CHO NGƯỜI VIỆT NAM

Abstract

“打” trong tiếng Trung Quốc và “đánh” trong tiếng Việt đều là những động từ đa nghĩa có tần suất sử dụng cao và phạm vi kết hợp rộng. Mặc dù cùng xuất phát từ nghĩa gốc “tác động bằng lực lên một đối tượng”, song dưới tác động của các yếu tố văn hóa, xã hội và cơ chế phát triển ngữ nghĩa của từng ngôn ngữ, hai từ này đã hình thành những hệ thống nghĩa vừa tương đồng vừa khác biệt. Bài viết vận dụng phương pháp đối chiếu ngôn ngữ và phân tích ngữ nghĩa để khảo sát các nghĩa của “打” và “đánh” thông qua đặc điểm kết hợp với tân ngữ. Kết quả nghiên cứu cho thấy hai từ có nhiều nghĩa tương ứng như “đánh đập”, “tấn công”, “săn bắt”, “chơi (thể thao)”, “khuấy trộn”, nhưng cũng tồn tại nhiều khác biệt về phạm vi sử dụng và khả năng kết hợp. Trên cơ sở phân tích các lỗi thường gặp của sinh viên Việt Nam trong quá trình học tiếng Trung, bài viết đề xuất một số giải pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả tiếp thu từ đa nghĩa trong tiếng Trung Quốc.