CẢM HỨNG - BÀI THƠ ĐẶC BIỆT CỦA NGUYỄN BỈNH KHIÊM

Abstract

Nguyễn Bỉnh Khiêm là nhà thơ lớn thế kỉ XVI, đồng thời là nhà thơ lớn trong
văn học trung đại Việt Nam với số lượng thơ lên đến hàng nghìn bài. Bản thân tác giả tự nhận
mình là người mê thơ, nghiện thơ. Thơ ca Nguyễn Bỉnh Khiêm về thể thức cơ bản là thơ
Đường luật, trong đó, thơ thất ngôn bát cú chiếm tỉ lệ lớn. Tuy nhiên, ông cũng có một số bài
thơ dài, đều được viết bằng thể ngũ ngôn trường thiên, tiêu biểu nhất là bài Cảm hứng lên đến
266 câu. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi tập trung bóc tách các lớp văn bản của thi
phẩm trên để minh định vị thế đặc thù của nó trong hệ thống sáng tác của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Thông qua việc khảo sát thi pháp phu diễn và bút pháp tả thực đặc sắc, chúng tôi đặt thi phẩm
trong thế đối sánh với mảng thơ ngũ ngôn trường thiên để làm sáng tỏ diện mạo Nguyễn Bỉnh
Khiêm như một nhà thơ hiện thực tiêu biểu.
Từ khóa: Cảm hứng, hiện thực, thi dĩ ngôn chí, thi sử.