THƠ TRIẾT LÍ VÀ THƠ THẾ SỰ CỦA NGUYỄN BỈNH KHIÊM TỪ TẦM NHÌN HIỆN ĐẠI

Tóm tắt

Bài viết đi sâu nghiên cứu thơ triết lí, thơ thế sự của Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491- 1585). Thơ triết lí của Nguyễn Bỉnh Khiêm được nghiên cứu một cách hệ thống từ cơ sở triết
học (tư tưởng triết học trong Kinh Dịch, Đạo đức kinh và triết lí dân gian) đến các chủ đề triết lí (triết lí tự nhiên và triết lí xã hội). Thơ thế sự của Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng được nghiên cứu một cách hệ thống từ tiền đề lịch sử, xã hội đến nội dung thơ thế sự, qua đó làm nổi bật hai nội dung lớn, mỗi nội dung nằm ở từng bộ phận thơ chữ Hán và thơ chữ Nôm: hiện thực đời sống xã hội loạn lạc, cuộc sống cơ cực, đau khổ của người dân vì chiến tranh, vì tệ nạn quan lại trong Bạch Vân am thi tập; mối quan hệ xã hội và hiện thực, “thói đời” trong Bạch Vân quốc ngữ thi tập). Từ tầm nhìn hiện đại, bài viết phân tích thơ triết lí, thơ thế sự của Nguyễn Bỉnh Khiêm từ sự tiếp cận xưa và nay, Việt Nam và thế giới, từ đó khẳng định Nguyễn Bỉnh Khiêm thuộc số danh nhân, tầm cỡ vĩ nhân, là “người xưa của ta nay”, dân tộc mà nhân loại.