Quản lý quy hoạch thoát nước đô thị sử dụng mô phỏng số: áp dụng tại khu vực Hoa Lư, Ninh Bình

Tóm tắt

Bài báo đề xuất khung quản lý quy hoạch thoát nước đô thị sử dụng mô phỏng số, nhằm giải quyết thách thức ngập lụt do đô thị hóa và biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Áp dụng tại khu vực Hoa Lư, Ninh Bình, một đô thị điển hình với địa hình thấp và hệ thống thoát nước lạc hậu, khung bao gồm bốn bước: xây dựng mô hình mô phỏng hiện trạng, đánh giá ngập lụt theo hiện trạng và quy hoạch, đề xuất giải pháp hạ tầng xám/xanh, và cập nhật vận hành khung. Sử dụng phần mềm SWMM, mô hình đánh giá phương án quy hoạch 2050 hiện nay của địa phương vẫn hạn chế, đặc biệt khi xét đến biến đổi khí hậu. Giải pháp hạ tầng xám đề xuất (nâng cống Đinh Tiên Hoàng lên 3x4 m, mở rộng Quốc lộ 1A thành 2 ống 1x1 m, xây vòng cống phía đông) giảm thời gian ngập dưới 30 phút tại 80% vị trí, vượt trội quy hoạch hiện tại. Kết hợp hạ tầng xanh (bề mặt thấm nước 5-20% diện tích không thấm ≥75%) giảm dòng chảy bề mặt 17%, hố ga ngập từ 53 xuống 27, cống quá tải từ 77 xuống 60, hiệu quả hơn 20-30% so quy hoạch phê duyệt, với chi phí ước tính 81.87-327.48 tỷ đồng. Nghiên cứu góp phần lấp khoảng trống khoa học trong quản lý thoát nước đô thị, cung cấp công cụ hỗ trợ quyết định cho nhà quản lý nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của ngập lụt đô thị tại Việt Nam.