Tổng quan về tái chế bã mía làm vật liệu cho bê tông xi măng: Cơ tính, độ bền và khả năng ứng dụng trong mặt đường cứng
Tóm tắt
Bài báo này trình bày tổng quan toàn diện về khả năng tái chế bã mía – một phụ phẩm nông nghiệp dồi dào tại Việt Nam và nhiều quốc gia nhiệt đới – làm vật liệu trong bê tông xi măng (BTXM) và tiềm năng ứng dụng trong mặt đường cứng. Hai dạng tái chế chính gồm tro bã mía (SCBA) và sợi/hạt bã mía (SBF) được phân tích theo cơ chế hoạt động, quy trình xử lý và ảnh hưởng đến các tính chất cơ học và độ bền của BTXM. Kết quả tổng hợp cho thấy SCBA, khi được xử lý và nghiền mịn thích hợp, thể hiện hoạt tính pozzolan rõ rệt, giúp cải thiện cường độ nén, độ đặc chắc và độ bền lâu; trong khi SBF đóng vai trò vật liệu gia cường tự nhiên, làm tăng khả năng chịu uốn, hạn chế nứt và nâng cao độ dẻo dai của bê tông. Các đánh giá theo tiêu chuẩn TCCS 39:2022 và TCCS 40:2022 chỉ ra rằng bã mía tái chế hoàn toàn có khả năng đáp ứng một số yêu cầu kỹ thuật của BTXM mặt đường, đặc biệt trong các thiết kế hướng tới vật liệu xanh và phát triển bền vững. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có vẫn chủ yếu ở quy mô phòng thí nghiệm; do đó cần thêm các nghiên cứu thực nghiệm, thí điểm và đánh giá dài hạn để xác định mức độ phù hợp khi triển khai vào thực tế hạ tầng giao thông tại Việt Nam.
