TRĂNG SÁNG TRÊN ĐẦM SEN TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA

Tóm tắt

Bài viết nghiên cứu Tản văn Trăng sáng trên đầm sen (trích) của tác giả Chu Tự Thanh (Mục “Đọc mở rộng theo thể loại” trong Sách giáo khoa Ngữ văn 11, tập 1, bộ sách Chân trời sáng tạo, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2023) từ góc nhìn văn hóa, trong đó tập trung vào hai phương diện: biểu tượng thẩm mĩ và các tín hiệu thị giác. Về biểu tượng thẩm mĩ, bài viết chọn khảo sát biểu tượng trăng/ánh trăng (gắn với khung cảnh đầm sen); biểu tượng này được soi chiếu trong mạng lưới các tín hiệu thị giác, đem lại một bức tranh hài hoà, vừa tĩnh lại vừa động, vừa chân thực vừa mờ ảo. Trên cơ sở vận dụng phương pháp liên ngành, phương pháp tiếp cận văn hóa học, kí hiệu học văn hóa cùng thao tác khảo sát, phân tích văn bản, bài viết hướng tới kiến giải các dấu ấn văn hóa ẩn tàng dưới lớp vỏ ngôn ngữ của tác phẩm, từ đó giải mã giá trị tác phẩm, đồng thời giúp trau dồi năng lực thẩm mĩ và hiểu biết văn hóa cho học sinh phổ thông. Từ cách tiếp cận này, người đọc có thể “bắt đầu tiếp nhận những mã văn hóa” (Nguyễn Linh Chi, 2017) theo cách riêng của mình.