SỰ TIẾN BỘ TRONG QUAN NIỆM GIẢNG DẠY HƯỚNG ĐẾN LẤY NGƯỜI HỌC LÀM TRUNG TÂM CỦA GIẢNG VIÊN VIỆT NAM

Tóm tắt

Quan niệm giảng dạy của giảng viên đã từ lâu là trọng tâm của nhiều nghiên cứu giáo dục. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu chỉ tập trung vào hai cực đối lập: giảng dạy hoàn toàn lấy giáo viên làm trung tâm hoặc hoàn toàn lấy người học làm trung tâm, trong khi giai đoạn chuyển tiếp giữa hai mô hình này vẫn chưa được khám phá đầy đủ. Nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn tại đó, nghiên cứu này vận dụng khung lý thuyết của Kember về các quan niệm giảng dạy trung gian để khảo sát sự thay đổi nhận thức của một nhóm giảng viên đại học Việt Nam về bản chất của giảng dạy. Dữ liệu thu thập từ khảo sát (n = 310), phỏng vấn bán cấu trúc (n = 27) và quan sát lớp học (n = 7) cho thấy nhiều giảng viên đã bắt đầu rời bỏ mô hình dạy học thuần túy lấy giáo viên làm trung tâm vì đã nhận thức được các nguyên lý dạy học lấy người học làm trung tâm, bao gồm việc xác định mục tiêu học tập gắn với nhu cầu của người học; lựa chọn nội dung phù hợp với kiến thức và kinh nghiệm của các em; sử dụng phương pháp dạy học tương tác; ứng dụng công nghệ thông tin; áp dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề mới lạ ngoài thực tế và triển khai đánh giá dựa trên quá trình. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này vẫn chưa hoàn thiện do giáo viên còn chịu ảnh hưởng từ các rào cản như áp lực hành chính và chương trình đào tạo cứng nhắc. Kết quả nghiên cứu phản ánh sự tồn tại của một giai đoạn chuyển tiếp trong quan niệm giảng dạy.