TÌNH HÌNH RUỘNG ĐẤT CỦA TỔNG TRÀ LĨNH, CHÂU THẠCH LÂM, TỈNH CAO BẰNG NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX QUA TƯ LIỆU ĐỊA BẠ GIA LONG 4 (1805)

Tóm tắt

Sở hữu ruộng đất là bức tranh toàn cảnh khắc họa đầy đủ những biến động to lớn về sự phát triển lãnh thổ và văn hóa các dân tộc. Bằng phương pháp lịch sử và phương pháp logic, nghiên cứu này nhằm làm rõ tình hình ruộng đất ở tổng Trà Lĩnh, châu Thạch Lâm, tỉnh Cao Bằng nửa đầu thế kỉ XIX qua tư liệu địa bạ Gia Long 4 (1805). Nghiên cứu tiến hành sưu tầm các địa bạ được lập vào năm Gia Long 4 (1805) với tổng số 8 đơn vị địa bạ, được lưu tại Trung tâm lưu trữ quốc gia I (Hà Nội). Kết quả nghiên cứu cho thấy, loại hình ruộng đất ở tổng Trà Lĩnh, châu Thạch Lâm rất đa dạng, gồm có tư điền, tư thổ, thổ trạch viên trì… Trong đó, ruộng đất tư chiếm đa số (93,86%). Ở thế kỷ XIX, diện tích công điền đã bị thu hẹp trong tương quan với tổng diện tích ruộng đất và trong tương quan với ruộng đất tư. Nghiên cứu này cung cấp luận chứng, có giá trị tham khảo trong việc hoạch định chính sách quản lý đất đai hiện nay của tỉnh Cao Bằng.