SỰ ĐIỀU BIẾN CỦA ẨN DỤ Ý NIỆM “NHỮNG THAY ĐỔI KINH TẾ LÀ CÁC CÁCH CHUYỂN ĐỘNG” TRONG BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT DIỄN NGÔN KINH TẾ

Tóm tắt

Sự xuất hiện của Ngôn ngữ học Tri nhận và sự ra đời của Thuyết Ẩn dụ ý niệm của Lakoff và Johnson (1980) đã cung cấp một lăng kính mới để nghiên cứu dịch ẩn dụ. Việc truyền tải ý nghĩa và thông điệp một cách hiệu quả vẫn luôn là mối quan tâm trong nghiên cứu dịch thuật. Để đạt được mục tiêu này, có thể cần phải sử dụng các điều biến nhằm truyền đạt thông tin một cách hiệu quả. Nghiên cứu hỗn hợp này khảo sát việc dịch các biểu thức ẩn dụ của ẩn dụ ý niệm “THAY ĐỔI KINH TẾ LÀ CÁC CÁCH CHUYỂN ĐỘNG” trong các thông cáo báo chí kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả nghiên cứu cho thấy một số lượng lớn các biểu thức ẩn dụ được giữ lại trong bản dịch mà gần như không có những thay đổi đáng kể. Điều này cho thấy mức độ tương đồng cao về ý niệm giữa hai ngôn ngữ liên quan đến những thay đổi kinh tế. Tuy nhiên, đôi khi cũng có những thay đổi ở bản dịch. Điều này cho thấy ảnh hưởng của sự điều biến đối với việc ý niệm hóa các sự kiện kinh tế và các ẩn dụ ý niệm trong diễn ngôn kinh tế trong tiếng Việt. Nghiên cứu này góp phần cung cấp cái nhìn sâu hơn về sự tương quan giữa ngôn ngữ và ý niệm hóa trong việc dịch tin tức kinh tế.