Tư tưởng thiền học trong Thiền tịch phú của Thiền sư Chân Nguyên

Tóm tắt

Thiền sư Chân Nguyên là vị cao tăng có nhiều đóng góp trong công cuộc phục hưng dòng thiền Trúc Lâm ở thế kỷ XVII. Ông còn là tác gia tiêu biểu của nền văn học Phật giáo Việt Nam nói chung và thiền học nói riêng. Ngoài “Thiền tông bản hạnh” và “Ngộ đạo nhân duyên”, “Thiền tịch phú” là tác phẩm thể hiện rõ tư tưởng thiền học của Chân Nguyên. Bài viết này, chúng tôi tập trung tìm hiểu “Thiền tịch phú” trên các phương diện: (1) Tinh thần “Phật tại tâm”; (2) Tinh thần vui đạo, tùy duyên bất biến; (3) Tinh thần nhập thế cứu đời; (4) Một số nét đặc sắc về nghệ thuật. Nghiên cứu sử dụng chủ yếu phương pháp phân tích-tổng hợp và phương pháp liên ngành để làm sáng tỏ giá trị của Thiền tịch phú trong sự phát triển của văn học Phật giáo đương thời. Đồng thời, hướng khảo sát tác phẩm sẽ mang lại cho độc giả cái nhìn đa chiều về thiền học - vốn được xem là trái tim của Phật giáo mà thiền nhân trao gửi.