50. CHUYỂN ĐỔI VAI TRÒ GIẢNG VIÊN TRONG KỶ NGUYÊN TRÍ TUỆ NHÂN TẠO: TỪ NGƯỜI TRUYỀN ĐẠT TRI THỨC ĐẾN NGƯỜI KIẾN TẠO NĂNG LỰC HỌC TẬP

Abstract

Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi hệ sinh thái giáo dục đại học, buộc giảng viên chuyển từ vai trò truyền đạt tri thức sang kiến tạo, hướng dẫn và cố vấn học tập. Nghiên cứu phân tích sự chuyển đổi vai trò của giảng viên trong bối cảnh AI, xác định các nhóm năng lực số cần thiết và đề xuất định hướng chính sách phát triển đội ngũ giảng viên đại học Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp theo định hướng của Tisdell và cộng sự (2025), kết hợp khung năng lực số DigCompEdu và mô hình TPACK để tổng hợp và diễn giải các nguồn dữ liệu học thuật và chính sách giai đoạn 2021 - 2025. Kết quả cho thấy ba xu hướng chính: (1) tái định nghĩa bản sắc nghề nghiệp từ “người giảng dạy” sang “người đồng kiến tạo tri thức”; (2) hình thành các nhóm năng lực số cốt lõi gồm công nghệ, sư phạm sáng tạo, dữ liệu, đạo đức và học tập suốt đời; (3) nhu cầu xây dựng khung năng lực số quốc gia và chính sách phát triển đội ngũ giảng viên phù hợp với bối cảnh AI