5. LỰA CHỌN NGÀNH NGHỀ CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM: TÁC ĐỘNG MẠNH MẼ CỦA CÁC YẾU TỐ TÂM LÝ XÃ HỘI

Tóm tắt

Trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ của nền kinh tế - xã hội và thị trường lao động Việt Nam dưới tác động của toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, vấn đề lựa chọn ngành nghề của sinh viên ngày càng trở nên phức tạp và chịu ảnh hưởng đa chiều. Quyết định chọn ngành học không chỉ phản ánh định hướng học tập trước mắt mà còn gắn bó chặt chẽ với con đường phát triển nghề nghiệp lâu dài, cơ hội việc làm, khả năng thích ứng với biến động của thị trường lao động và mức độ thỏa mãn trong đời sống nghề nghiệp tương lai. Thực tiễn cho thấy, không ít sinh viên Việt Nam lựa chọn ngành học trong trạng thái thiếu thông tin đầy đủ, chưa có sự tự nhận thức rõ ràng về năng lực, sở thích và giá trị cá nhân, trong khi lại chịu sự chi phối mạnh mẽ của các yếu tố tâm lý - xã hội như kỳ vọng của gia đình, chuẩn mực xã hội về “nghề sang - nghề hèn”, ảnh hưởng của bạn bè đồng trang lứa và tác động của truyền thông, mạng xã hội. Bài viết đề xuất một số giải pháp mang tính định hướng và chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp, tư vấn tâm lý học đường và hỗ trợ sinh viên trong quá trình ra quyết định nghề nghiệp.