5. PHÁT TRIỂN KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG CHUỖI GIÁ TRỊ HỒ TIÊU TẠI GIA LAI NHẰM THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Tóm tắt

Nghiên cứu đánh giá tiềm năng chuyển đổi ngành hồ tiêu Gia Lai theo hướng kinh tế tuần hoàn nhằm thích ứng biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Phương pháp kết hợp khảo sát 40 hộ trồng tiêu, phỏng vấn chuyên gia và phân tích AHP - SWOT có trọng số, đồng thời ước tính phát thải CO₂eq từ đầu vào sản xuất. Kết quả cho thấy mô hình tuần hoàn giúp giảm 35 - 50 % phát thải so với mô hình truyền thống (1.400 - 1.800 kg CO₂eq/ha/năm). Ba giải pháp được ưu tiên gồm: Sử dụng phân hữu cơ và phụ phẩm tại chỗ (34,2 %), tái sử dụng nước tưới (21,3 %) và mô hình trồng xen (18 %). Phân tích SWOT cho thấy cơ hội (30 %) vượt trội thách thức (16 %), trong khi điểm mạnh và điểm yếu tương đối cân bằng. Điểm mới của nghiên cứu là tích hợp định lượng phát thải với khung chuỗi giá trị tuần hoàn, từ đó lượng hóa các ưu tiên chiến lược. Nghiên cứu đề xuất năm nhóm chiến lược gồm: Phát triển cụm tuần hoàn, tín dụng xanh, hợp tác công tư, đào tạo nông dân và số hóa truy xuất, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đến năm 2045.