Nghiên cứu xây dựng quy trình tạo dung dịch chuẩn Aflatoxin B1 từ lạc

Tóm tắt

Aflatoxin B1 (AfB1) là một độc tố vi nấm do một số loài Aspergillus như A. flavus và A. parasiticus tạo ra, có độc tính cao và được xếp vào nhóm IA - có khả năng gây ung thư cho người (theo International Agency for Research on Cancer (IARC)). AfB1 chủ yếu xuất hiện trong các loại ngũ cốc, hạt chứa dầu (lạc, hạt hướng dương, ngô, ớt khô…) và có thể chuyển hóa trong gan thành chất gây ung thư mạnh là AfB1-8,9-epoxide. Do tính nguy hiểm của AfB1, nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, đã ban hành các quy định giới hạn hàm lượng AfB1 trong thực phẩm. Các phương pháp phổ biến để tạo chất chuẩn AfB1 gồm nuôi cấy Aspergillus flavus trên môi trường phù hợp và chiết tách hóa học. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi yêu cầu rất nghiêm ngặt về an toàn sinh học bởi sự nguy hiển của AfB1 đối với sức khỏe con người. Việc phát triển quy trình tạo chất chuẩn AfB1 tại Việt Nam không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại lợi ích kinh tế, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và giúp kiểm soát chất lượng thực phẩm trong nước. Trong nghiên cứu này, AfB1 được chiết tách từ lạc bằng kỹ thuật chiết pha rắn (SPE) và làm giàu, làm sạch bằng sắc ký cột silica gel. Dung dịch chuẩn sau đó được tinh chế bằng dung dịch diethyl ether:n-hexan (1:1, v/v) để loại bỏ các tạp chất không phân cực còn dư. Qua phân tích bằng thiết bị sắc ký lớp mỏng, kết quả cho thấy dung dịch chuẩn đạt yêu cầu về độ tinh khiết. Tiến hành đánh giá độ đồng nhất và độ ổn định của dung dịch chuẩn, kết quả thu được 100 mL dung dịch chuẩn AfB1 có giá trị chứng nhận là 99,6 ng/mL với độ không đảm bảo đo là 3,0 ng/mL và hạn sử dụng ước tính là 587 ngày (đến 09/12/2026) ở -20℃.