Đánh giá sự thay đổi của công nghệ khai thác lò chợ trong các mỏ hầm lò vùng than Quảng Ninh giai đoạn 2010 - 2025
Tóm tắt
Bài báo trình bày quá trình thay đổi công nghệ khai thác lò chợ trong các mỏ hầm lò vùng than Quảng Ninh giai đoạn 2010 - 2025 trong bối cảnh chuyển dịch từ khai thác lộ thiên sang hầm lò nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Nghiên cứu đã phân tích sự phát triển theo ba giai đoạn: (i) giai đoạn 2010 - 2015 với công nghệ khai thác chủ yếu thủ công và bán cơ giới hóa; (ii) giai đoạn 2016 - 2020 với bước đột phá cơ giới hóa đồng bộ; và (iii) giai đoạn 2021 - 2025 với xu hướng tự động hóa, số hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Kết quả cho thấy tỷ lệ cơ giới hóa tăng từ 2,8% lên khoảng 18,5%, năng suất lao động tăng trên 12%/năm, tỷ lệ tổn thất tài nguyên giảm xuống dưới 20%. Các công nghệ tiên tiến như giàn chống tự hành, máy khấu, cơ giới hóa hạng nhẹ và giàn mềm ZRY đã góp phần nâng cao hiệu quả khai thác trong điều kiện địa chất phức tạp. Đồng thời, việc ứng dụng hệ thống giám sát thông minh, cảm biến và AI đã cải thiện rõ rệt điều kiện an toàn lao động và khả năng điều hành sản xuất.
Bài báo cũng chỉ ra các thách thức khi khai thác xuống sâu như áp lực mỏ, khí mê-tan và chi phí đầu tư lớn, từ đó đề xuất các định hướng phát triển công nghệ phù hợp, hướng tới mô hình mỏ thông minh, hiện đại và bền vững trong tương lai.
