Xây dựng văn hóa sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) gắn với đạo đức học thuật và trách nhiệm của sinh viên trong kỷ nguyên công nghệ

Building a culture of using artificial intelligence (AI) linked to academic ethics and student responsibility in the technological era

Abstract

https://doi.org/10.66195/mtu.2026.18.180

Trong bối cảnh chuyển đổi số và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục đại học, tác động sâu sắc đến phương thức học tập và nghiên cứu khoa học của sinh viên. Bên cạnh những lợi ích to lớn trong việc hỗ trợ tiếp cận tri thức, xử lý dữ liệu và đổi mới phương pháp nghiên cứu, việc sử dụng AI cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến đạo đức học thuật, quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm pháp lý của người học. Bài viết tập trung làm rõ các khái niệm nền tảng về văn hóa, trí tuệ nhân tạo và đạo đức học thuật; phân tích cơ sở pháp lý điều chỉnh việc sử dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học, tiêu biểu là Nghị quyết số 57-NQ/TW, Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi năm 2022), Nghị định số 13/2023/NĐ-CP và Quyết định số 749/QĐ-TTg. Trên cơ sở đó, bài viết đi sâu phân tích vai trò và sáu nhóm trách nhiệm cốt lõi của sinh viên trong việc sử dụng AI gắn với học tập và nghiên cứu khoa học. Qua đó, góp phần định hướng nhận thức, hành vi của sinh viên, hướng tới xây dựng văn hóa học thuật lành mạnh, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên công nghệ số.