Bàn về diễn biến nghĩa của từ Hán Việt giải pháp

Tóm tắt

Từ giải pháp được mượn từ tiếng Hán cổ đại, không phải là từ Hán Việt Việt tạo. Trong tiếng Hán, sau khi từ giải được đa tiết hóa, đã hình thành một số động từ hai âm tiết, trong đó có giải pháp, đồng thời từ pháp cũng trở thành phương pháp. Diện sử dụng và ý nghĩa của giải pháp bị thu hẹp do sự cạnh tranh của (phương pháp) giải trừ, hóa giải, giải cứu, giải thích, giải đáp, giải quyết. Còn trong tiếng Việt, giải pháp song hành với phương pháp giải quyết, đồng thời ý nghĩa của giải pháp bị thu hẹp do sự cạnh tranh của phương pháp. Thói quen giải thích từ theo từng chữ và thói quen loại suy là hai nguyên nhân trên bình diện thao tác dẫn đến sự ngộ nhận trên. Phương pháp giải quyết là một trong những kết quả đa tiết hóa của giải pháp, chứ không phải giải pháp là do rút gọn phương pháp giải quyết mà ra.