TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NÔNG THÔN MỚI KẾ THỪA GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG MIỀN NÚI PHÍA BẮC

ORGANIZING NEW RURAL LANDSCAPE ARCHITECTURE SPACE INHERITING TRADITIONAL CULTURAL VALUES OF THE NORTHERN MOUNTAINOUS REGION

Abstract

The Northern mountainous region has many ethnic minorities living there, with strong ethnic and regional cultural characteristics. This is also a sensitive area because it is located in a border area, has complex terrain, and many ethnic groups live together… so it is easily affected by external factors in terms of economy, politics, society and culture. This area still preserves unique ethnic cultural elements, which are cultural highlights.

The impression of landscape architecture is the architecture of traditional villages associated with the majestic natural scenery of mountains and forests, valleys, rivers, streams, lakes, rice fields, and swidden fields; the image of people with unique ethnic costumes, traditional festivals... Due to the rugged and remote terrain and slow economic development,
after many years, the landscape architecture of this region has changed little. However, recently, under the pressure of the market economy and the Government’s plans for socio-economic development in the highlands, the risk of “disappearance” of the unique culture of ethnic minorities is gradually becoming apparent. Therefore, it is necessary to research and propose solutions for organizing landscape architecture space to inherit traditional cultural values associated with the task of new rural planning.

Miền núi phía Bắc có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, mang đậm tính chất tộc người và vùng văn hóa đặc thù khu vực. Đây cũng là địa bàn nhạy cảm bởi thuộc khu vực biên giới, địa hình phức tạp, nhiều tộc người sống xen kẽ... nên dễ dàng chịu tác động từ yếu tố bên ngoài cả về kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa. Khu vực này còn lưu giữ được những yếu tố văn hóa tộc người đặc sắc, là điểm nhấn về văn hóa. Ấn tượng về kiến trúc cảnh quan là kiến trúc các bản làng truyền thống gắn với khung cảnh thiên nhiên núi rừng hùng vĩ, thung lũng, sông suối, hồ ao, ruộng lúa, nương rẫy; hình ảnh người dân với trang phục các dân tộc đặc sắc, lễ hội truyền thống... Do địa hình hiểm trở, xa xôi, kinh tế chậm phát triển, sau bao năm, kiến trúc cảnh quan vùng này ít có sự biến đổi. Tuy nhiên, thời gian gần đây, dưới sức ép của kinh tế thị trường cùng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội vùng cao của Chính phủ, nguy cơ về sự “biến mất” của nền văn hóa đặc sắc các dân tộc ít người đang dần hiện hữu. Do vậy, cần có nghiên cứu, đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan kế thừa
các giá trị văn hóa truyền thống gắn với nhiệm vụ quy hoạch nông thôn mới.