TÁC ĐỘNG CỦA RÁC THẢI VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỚI HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP, CẢNH QUAN Ở NÔNG THÔN - ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP GIẢM PHÁT THẢI PHÙ HỢP
IMPACT OF WASTE AND CLIMATE CHANGE ON AGRICULTURAL ACTIVITIES AND LANDSCAPES IN RURAL AREAS - PROPOSE SUITABLE EMISSION REDUCTION SOLUTIONS
Tóm tắt
Vietnam’s rural areas, with a population of over 62.1 million, generate nearly 30,000 tons of solid waste in 2023, of which only about 77% is collected and treated. The main treatment methods are landfill, incineration or composting. Regardless of the method, the treatment process generates a lot of greenhouse gases and/or dust... These secondary wastes contribute to increasing the greenhouse effect, exacerbating climate change at the macro level, as well as directly affecting the landscape, sanitation and environment in rural areas. For agricultural activities in Vietnam, waste and climate change have been causing significant damage such as changes in terrain and flow, loss of arable land, increased diseases, changes in crop seasons, reduced productivity and quality of agricultural products, affecting agricultural ecosystems and rural infrastructure. Vietnam has issued many policies and legal regulations in the field of waste management to minimize the negative impacts of waste and greenhouse gases on the environment in general, including the rural
environment, while moving towards implementing the international commitment to reduce greenhouse gases to “0” by 2050. The content of this article will propose measures in line with national policies and strategies to effectively manage waste in rural areas, reduce greenhouse gas emissions from sources, contribute to improving the situation of climate change, agricultural activities as well as improving the quality of the environment and landscape in rural areas of Vietnam.
Khu vực nông thôn Việt Nam với trên 62,1 triệu dân sinh sống, phát sinh gần 30.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt trong năm 2023 và chỉ khoảng 77% trong số này được thu gom, xử lý. Biện pháp xử lý chủ yếu là chôn lấp, đốt hoặc ủ compost. Dù theo cách nào, quá trình xử lý cũng làm phát sinh nhiều khí nhà kính hoặc khói, bụi... Các chất thải thứ cấp này góp phần làm gia tăng hiệu ứng nhà kính, làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu ở tầm vĩ mô, cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan, vệ sinh, môi trường khu vực nông thôn. Đối với hoạt động nông nghiệp tại Việt Nam, rác thải và biến đổi khí hậu đã và đang gây ra nhiều thiệt hại đáng kể như thay đổi địa hình và dòng chảy, mất đất canh tác, gia tăng dịch bệnh, thay đổi mùa vụ, giảm năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp, ảnh hưởng đến các hệ sinh thái nông nghiệp và các công trình, hạ tầng nông thôn. Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách, quy định pháp luật trong lĩnh vực quản lý chất thải nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của rác thải, khí nhà kính tới môi trường nói chung, trong đó có môi trường khu vực nông thôn, đồng thời tiến tới thực hiện cam kết quốc tế về giảm khí nhà kính bằng “0” vào năm 2050. Nội dung bài báo này sẽ đề xuất các biện pháp phù hợp với chính sách, chiến lược của quốc gia nhằm quản lý hiệu quả rác thải khu vực nông thôn, giảm thiểu phát thải khí nhà kính từ nguồn, góp phần cải thiện tình hình biến đổi khí hậu, hoạt động nông nghiệp cũng như nâng cao chất lượng môi trường, cảnh quan khu vực nông thôn Việt Nam.
